Biến động chuỗi cung ứng và giá nguyên liệu: Tác động và giải pháp cho thị trường FMCG Việt Nam 2026

Chào các nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini thân mến!

Trong bối cảnh thị trường đầy biến động, việc nắm bắt thông tin về chuỗi cung ứng, logistics và giá nguyên liệu là yếu tố sống còn để duy trì và phát triển hoạt động kinh doanh. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào những diễn biến nóng hổi nhất và phân tích tác động của chúng đến ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tại Việt Nam trong thời điểm hiện tại.

1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường logistics và giá nguyên liệu tại Việt Nam đang chứng kiến những biến động đáng kể. Báo cáo cho thấy chi phí logistics đã tăng từ 5% đến 15%, thậm chí có những lĩnh vực ghi nhận mức tăng vượt 30% do ảnh hưởng từ các biến động địa chính trị toàn cầu, gián đoạn tuyến vận tải và phụ phí nhiên liệu gia tăng. Các tuyến vận tải biển quốc tế đang phải đổi lộ trình, kéo dài thời gian vận chuyển và phát sinh thêm nhiều chi phí phát sinh. Bên cạnh đó, giá của các nguyên vật liệu sản xuất bao bì như polypropylene và polyethylene cũng tăng mạnh, lên tới 48% và 39% tương ứng, gây áp lực trực tiếp lên chi phí sản xuất của các ngành hàng phụ thuộc nhiều vào bao bì như mỹ phẩm, thực phẩm và FMCG.

Ngành thực phẩm Việt Nam, dù vẫn duy trì đà tăng trưởng hai chữ số với mức 13.2% trong những tháng đầu năm 2026, cũng đang đối mặt với thách thức lớn từ việc phụ thuộc tới 50-60% vào nguyên liệu nhập khẩu, khiến giá đầu vào leo thang và bào mòn lợi nhuận. Sự lệ thuộc này khiến doanh nghiệp dễ bị tổn thương trước các biến động giá cả, chi phí logistics và rủi ro địa chính trị quốc tế. Giá thuê kho bãi cũng có xu hướng tăng, với mức giá cho kho phân phối dao động từ 65.000 – 130.000 VNĐ/m³/tháng tùy khu vực.

Trong bối cảnh này, Diễn đàn Logistics kết nối các khu vực 2026 với chủ đề “Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu - Cơ hội mới cho logistics Việt Nam” đã được tổ chức vào cuối tháng 7/2026, nhấn mạnh sự cần thiết của việc đầu tư hạ tầng, thúc đẩy kết nối vận tải, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ để xây dựng ngành logistics hiện đại.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Những biến động về chi phí logistics và giá nguyên liệu có tác động sâu sắc đến toàn bộ chuỗi giá trị FMCG. Đối với các nhà sản xuất, chi phí tăng cao trực tiếp làm giảm biên lợi nhuận. Nếu không thể chuyển gánh nặng này sang người tiêu dùng do sức mua đang suy yếu, doanh nghiệp sẽ phải chấp nhận thu hẹp quy mô hoặc cắt giảm chi phí ở các khâu khác.

Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, sự gia tăng chi phí vận chuyển có thể dẫn đến sự chậm trễ trong việc giao hàng, ảnh hưởng đến tính sẵn có của sản phẩm trên kệ. Giá bán lẻ có thể bị điều chỉnh tăng, tác động trực tiếp đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng, vốn đang có xu hướng lựa chọn cẩn trọng hơn trong năm 2026. Sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu cũng tạo ra rủi ro về nguồn cung, đặc biệt khi có những bất ổn địa chính trị hoặc các biện pháp phong tỏa biên giới từ các quốc gia cung ứng lớn như Trung Quốc.

Người tiêu dùng cuối cùng sẽ là người gánh chịu hậu quả của việc tăng giá, hoặc phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt hàng hóa nếu doanh nghiệp không thể xoay sở kịp thời. Xu hướng tiêu dùng xanh, lành mạnh và chú trọng chất lượng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào nguyên liệu cao cấp hơn, tiềm ẩn chi phí gia tăng.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh phân phối truyền thống (GT) và hiện đại (MT) đều chịu ảnh hưởng rõ rệt. Đối với các nhà phân phối, chi phí logistics tăng cao làm giảm lợi nhuận trên mỗi đơn hàng. Việc vận chuyển hàng hóa đến các điểm bán lẻ, đặc biệt là ở các khu vực xa, trở nên tốn kém hơn. Điều này có thể khiến một số nhà phân phối nhỏ, thiếu vốn phải cân nhắc lại việc mở rộng danh mục sản phẩm hoặc thậm chí thu hẹp phạm vi hoạt động.

Các cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini (kênh GT) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hàng do nhà phân phối cắt giảm tần suất giao hàng hoặc ưu tiên các điểm bán lớn hơn. Giá bán lẻ tăng có thể khiến người tiêu dùng quay lưng với các mặt hàng có giá cao, chuyển sang các lựa chọn thay thế rẻ hơn hoặc giảm tần suất mua sắm. Các thương hiệu nhỏ, vốn có khả năng đàm phán giá với nhà cung cấp và nhà phân phối yếu hơn, sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc giữ vững vị thế trên kệ hàng.

Trong khi đó, các chuỗi bán lẻ hiện đại (MT) có thể có lợi thế hơn nhờ quy mô lớn, khả năng đàm phán trực tiếp với nhà sản xuất và tối ưu hóa logistics nội bộ. Tuy nhiên, họ cũng không tránh khỏi việc giá nhập hàng tăng và áp lực phải điều chỉnh giá bán, điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý mua sắm của khách hàng trong bối cảnh sức mua không còn dồi dào.

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Tình hình hiện tại đặt ra những thách thức không nhỏ, nhưng cũng mở ra cơ hội cho những ai biết cách thích ứng. Đối với các điểm bán lẻ, việc tối ưu hóa tồn kho là cực kỳ quan trọng. Cần đánh giá lại danh mục sản phẩm, tập trung vào các mặt hàng bán chạy, có biên lợi nhuận tốt và ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá nguyên liệu. Đàm phán với nhà phân phối để có các điều khoản giao hàng và thanh toán linh hoạt hơn cũng là một giải pháp.

Các nhà phân phối cần chủ động tìm kiếm các giải pháp logistics hiệu quả hơn, có thể là hợp tác với các đơn vị vận tải khác để chia sẻ chi phí, hoặc đầu tư vào công nghệ quản lý kho bãi để tối ưu hóa quy trình. Việc xây dựng mối quan hệ đối tác chặt chẽ với các nhà sản xuất và điểm bán lẻ, cùng nhau chia sẻ thông tin và rủi ro, sẽ giúp vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Đối với các thương hiệu nhỏ, đây là thời điểm để tập trung vào việc tạo dựng giá trị cốt lõi và sự khác biệt. Thay vì cạnh tranh về giá, hãy chú trọng vào chất lượng sản phẩm, câu chuyện thương hiệu và xây dựng lòng trung thành của khách hàng. Việc nghiên cứu các nguồn nguyên liệu thay thế hoặc tìm kiếm nhà cung cấp nội địa cũng có thể là một hướng đi khả thi.

5. Gợi ý hành động

Để ứng phó hiệu quả với những biến động hiện tại, các nhà bán lẻ và nhà phân phối có thể cân nhắc các hành động sau:

• Ưu tiên nhóm hàng thiết yếu, có sức tiêu thụ ổn định: Tập trung vào các mặt hàng thực phẩm khô, đồ uống, hóa mỹ phẩm gia dụng có vòng đời sản phẩm dài và nhu cầu luôn hiện hữu.
• Tăng cường liên kết và chia sẻ thông tin: Xây dựng kênh giao tiếp mở với nhà phân phối và các điểm bán lẻ lân cận để nắm bắt xu hướng thị trường, chia sẻ cơ hội và cùng nhau tìm giải pháp ứng phó với các vấn đề chung.
• Nghiên cứu các giải pháp lưu kho và vận chuyển linh hoạt: Khảo sát các dịch vụ cho thuê kho bãi theo nhu cầu hoặc các giải pháp vận chuyển thông minh để tối ưu hóa chi phí, đặc biệt trong bối cảnh giá thuê kho và vận chuyển có thể tiếp tục biến động.

Chúc quý vị kinh doanh hiệu quả và vượt qua mọi thách thức!