Cửa hàng tiện lợi và Gen Z: Cuộc đua mới định hình thị trường FMCG Việt Nam

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường cửa hàng tiện lợi (CVS) tại Việt Nam đang chứng kiến một giai đoạn tăng trưởng bùng nổ, đặc biệt thu hút sự quan tâm của thế hệ Gen Z. Theo báo cáo thị trường năm 2025-2026, quy mô thị trường cửa hàng tiện lợi dự kiến đạt 12.160 tỷ VND, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) ấn tượng trên 13%. Sự phát triển này không chỉ đến từ các ông lớn bán lẻ trong nước như WinMart+ với hơn 4.500 cửa hàng, mà còn bởi sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các chuỗi quốc tế như Circle K, GS25, FamilyMart. Đáng chú ý, Meiyijia, một chuỗi cửa hàng tiện lợi khổng lồ từ Trung Quốc với 40.000 điểm bán, đã chính thức gia nhập thị trường Việt Nam dưới thương hiệu Ohmee, hứa hẹn tạo ra những biến động lớn.

Gen Z, với những đặc điểm tiêu dùng riêng biệt, đang định hình lại cách các cửa hàng tiện lợi vận hành. Họ tìm kiếm sự nhanh chóng, tiện lợi, đa dạng sản phẩm, không gian thoải mái để trải nghiệm và tương tác. Các chuỗi cửa hàng tiện lợi đang tích cực thay đổi để đáp ứng nhu cầu này, không còn chỉ là nơi bán lẻ thông thường mà trở thành các "trạm dịch vụ đời sống" tích hợp đa tiện ích.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự bùng nổ của thị trường cửa hàng tiện lợi và sự tập trung vào Gen Z có tác động sâu sắc đến toàn bộ hệ sinh thái FMCG và bán lẻ tại Việt Nam. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (GT), đây là một lời cảnh báo về sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Gen Z có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định mua sắm của gia đình và định hình các xu hướng tiêu dùng rộng hơn, ngay cả khi khả năng chi tiêu thực tế của họ còn hạn chế. Sự phát triển mạnh mẽ của chuỗi cửa hàng tiện lợi, với chiến lược "đưa siêu thị về gần nhà", đang dần chiếm lĩnh thị phần của các cửa hàng tạp hóa truyền thống, đặc biệt ở khu vực đô thị.

Các thương hiệu FMCG cũng cần nhìn nhận lại chiến lược của mình. Cuộc đua không còn chỉ là về giá cả hay khuyến mãi, mà là về trải nghiệm khách hàng, tính bền vững và sự cá nhân hóa. Gen Z đề cao tính chân thực, sự minh bạch và giá trị cộng đồng. Những thương hiệu nào không đáp ứng được những yếu tố này sẽ khó lòng thu hút và giữ chân thế hệ tiêu dùng đầy tiềm năng này.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh Bán lẻ Hiện đại (MT) với sự phát triển mạnh mẽ của các chuỗi cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini đang có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Các chuỗi như WinMart+, Circle K, GS25 không chỉ mở rộng về số lượng mà còn chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng. Sự gia nhập của các thương hiệu quốc tế như Ohmee càng làm tăng thêm áp lực cạnh tranh.

Ngược lại, kênh Truyền thống (GT) bao gồm các cửa hàng tạp hóa và điểm bán lẻ nhỏ đang đối mặt với thách thức lớn. Tốc độ mở mới các siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi gia tăng nhanh chóng, chiếm hơn 93% tổng số điểm bán của kênh hiện đại, minh chứng cho chiến lược "đưa siêu thị về gần nhà" đang được người tiêu dùng đón nhận. Các cửa hàng GT cần có những điều chỉnh kịp thời để không bị bỏ lại phía sau. Các nhà phân phối cũng cần xem xét lại danh mục sản phẩm và chiến lược hỗ trợ cho kênh GT để duy trì sức cạnh tranh.

LYHU góc nhìn thực chiến

LYHU nhận thấy rằng sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của Gen Z là một xu hướng không thể đảo ngược. Các cửa hàng tiện lợi đang trở thành điểm đến quen thuộc, không chỉ để mua sắm mà còn để trải nghiệm và kết nối.

Đối với các điểm bán lẻ truyền thống (GT), việc cạnh tranh trực diện với các chuỗi lớn về quy mô và sự đa dạng có thể là khó khăn. Tuy nhiên, vẫn có những lợi thế riêng cần phát huy:

• Tận dụng lợi thế địa phương: Hiểu rõ nhu cầu và thói quen của khách hàng trong khu vực, cung cấp những sản phẩm đặc trưng hoặc dịch vụ cá nhân hóa mà chuỗi lớn khó lòng đáp ứng.
• Tập trung vào dịch vụ khách hàng: Sự thân thiện, gần gũi và khả năng đáp ứng nhanh chóng các yêu cầu đặc biệt của khách hàng là điểm mạnh của cửa hàng tạp hóa.
• Đa dạng hóa sản phẩm thiết yếu: Bên cạnh các mặt hàng truyền thống, cân nhắc bổ sung các sản phẩm "bắt trend" mà Gen Z quan tâm, có thể là đồ ăn vặt, đồ uống giải khát, hoặc các vật dụng cá nhân nhỏ gọn.
• Xây dựng mối quan hệ: Duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng thân thiết, tạo dựng sự tin tưởng và lòng trung thành.

Đối với các nhà phân phối, cần có cái nhìn chiến lược về sự thay đổi của thị trường. Việc đầu tư vào kênh MT là tất yếu, nhưng không thể bỏ quên kênh GT. Cần có những chính sách hỗ trợ linh hoạt, phù hợp với từng kênh và từng đối tượng khách hàng. Đồng thời, tìm kiếm và hợp tác với các thương hiệu FMCG mới, có khả năng bắt nhịp xu hướng và đáp ứng nhu cầu của Gen Z.

Gợi ý hành động

Để thích ứng và phát triển trong bối cảnh thị trường cửa hàng tiện lợi và xu hướng tiêu dùng Gen Z ngày càng mạnh mẽ, các nhà bán lẻ và nhà phân phối có thể cân nhắc các hành động sau:

• Ưu tiên nhóm hàng "ăn liền" và đồ uống giải khát: Đây là những mặt hàng có tần suất mua cao, đặc biệt được Gen Z ưa chuộng khi có nhu cầu nhanh chóng.
• Tối ưu hóa không gian trưng bày: Tạo ra các khu vực "check-in" hấp dẫn, trưng bày sản phẩm theo trend hoặc theo chủ đề, khuyến khích khách hàng chia sẻ trên mạng xã hội.
• Tích hợp công nghệ: Cân nhắc các giải pháp thanh toán không tiền mặt, chương trình khách hàng thân thiết bằng ứng dụng di động để tăng trải nghiệm và thu thập dữ liệu khách hàng.