FMCG 2026: Thích ứng với sự dịch chuyển kênh phân phối và áp lực thuế mới

LYHU Team

07:01 02/10/2026

7 phút đọc

FMCG 2026: Thích ứng với sự dịch chuyển kênh phân phối và áp lực thuế mới

📑Mục Lục Bài Viết

[Hiện/Ẩn]

Chuyện gì đang xảy ra?
Vì sao điều này quan trọng?
Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?
LYHU góc nhìn thực chiến
Gợi ý hành động

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường FMCG Việt Nam năm 2026 đang chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ và một chu kỳ tăng trưởng mới. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm 2026 đã tăng trưởng ấn tượng 11,2% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua nội địa đang dần hồi phục. Các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, đặc biệt là trong ngành thực phẩm và đồ uống (F&B), đang ghi nhận mức tăng trưởng khả quan, ước tính quy mô thị trường F&B Việt Nam đạt khoảng 750.000 tỷ VNĐ vào năm 2026, với mức tăng trưởng dự kiến là 11,5% so với năm trước. Du lịch nội địa và nhóm người tiêu dùng trẻ là những động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng này. Tuy nhiên, ngành FMCG nói chung cũng đang đối mặt với những thay đổi sâu sắc về cấu trúc kênh phân phối và công nghệ. Kênh thương mại truyền thống (GT) vẫn chiếm ưu thế với hơn 70% doanh thu ngành FMCG ngoại tuyến, nhưng chỉ tăng trưởng 1% vào năm 2025. Ngược lại, các kênh trực tuyến tăng vọt 20% và kênh thương mại hiện đại (MT) tăng trưởng gấp 6-9 lần so với kênh GT. Đặc biệt, chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 đang tạo áp lực lên kênh GT, buộc các hộ kinh doanh phải chuyển đổi hoặc đối mặt với sự thu hẹp. Các chuỗi siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi đang đẩy mạnh mở rộng điểm bán, với Bách Hóa Xanh dự kiến mở khoảng 1.000 cửa hàng trong năm 2026 và WinMart+ cũng có kế hoạch mở 1.000 cửa hàng mới. Điều này phản ánh sự chuyển dịch thói quen mua sắm của người tiêu dùng từ kênh truyền thống sang kênh hiện đại. Một số thương hiệu siêu thị ngoại cũng đang rục rịch tham gia vào "cuộc đua" mở rộng này.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự phục hồi của sức mua và tăng trưởng của thị trường FMCG mang lại tín hiệu tích cực cho toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ, từ nhà sản xuất, nhà phân phối đến các điểm bán lẻ truyền thống (GT) và hiện đại (MT). Tuy nhiên, sự dịch chuyển rõ rệt sang kênh MT và thương mại điện tử, cùng với áp lực từ chính sách thuế mới, đang đặt ra những thách thức đáng kể cho kênh GT. Nếu các điểm bán GT không kịp thời thích ứng, họ có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Đối với các nhà phân phối, việc hiểu rõ xu hướng này là cực kỳ quan trọng để có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh, tập trung vào các đối tác bán lẻ có tiềm năng và định hướng phát triển phù hợp. Đối với người tiêu dùng, sự cạnh tranh giữa các kênh sẽ mang lại nhiều lựa chọn hơn về sản phẩm, giá cả và trải nghiệm mua sắm.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT, dù vẫn chiếm thị phần lớn, đang đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt. Tốc độ tăng trưởng chậm lại (chỉ 1% vào năm 2025) so với sự bùng nổ của kênh MT (+6-9%) và online (+20%) cho thấy sự chuyển dịch của người tiêu dùng. Các chính sách thuế mới bắt đầu từ năm 2026 có thể làm tăng chi phí hoạt động cho các hộ kinh doanh cá thể, khiến họ khó cạnh tranh về giá với các chuỗi bán lẻ hiện đại. Ai được lợi? Các chuỗi siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi đang tận dụng triệt để cơ hội này để mở rộng quy mô và độ phủ. Họ hưởng lợi từ việc người tiêu dùng có xu hướng dịch chuyển sang các kênh mua sắm hiện đại hơn nhờ sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm và trải nghiệm mua sắm tốt hơn. Các nền tảng thương mại điện tử cũng tiếp tục phát triển mạnh mẽ, cung cấp các lựa chọn mua sắm nhanh chóng và giá cả cạnh tranh. Ai bị ép? Các cửa hàng tạp hóa truyền thống, các đại lý nhỏ lẻ trong kênh GT, nếu không có sự đổi mới về mô hình kinh doanh, cách trưng bày hàng hóa và dịch vụ khách hàng, sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc cạnh tranh. Áp lực về thuế và sự cạnh tranh từ các chuỗi lớn có thể dẫn đến tình trạng thu hẹp hoặc đóng cửa.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường biến động, việc các điểm bán lẻ truyền thống (GT) cần thích ứng là điều tất yếu. Thay vì chỉ tập trung vào việc bán hàng, chủ các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini cần xem xét việc nâng cao trải nghiệm khách hàng. Điều này bao gồm việc sắp xếp hàng hóa khoa học, bắt mắt, tạo lối đi thông thoáng và đảm bảo vệ sinh. Việc phân loại sản phẩm theo nhóm ngành hàng, trưng bày các mặt hàng có nhu cầu cao ở vị trí dễ thấy, và bố trí các sản phẩm liên quan cạnh nhau có thể khuyến khích khách hàng mua sắm nhiều hơn. Ví dụ, đặt các sản phẩm gia vị gần các mặt hàng tươi sống, hoặc các loại bánh kẹo gần các đồ uống. Niêm yết giá rõ ràng cũng là yếu tố quan trọng tạo sự tin tưởng. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ đơn giản như sử dụng phần mềm quản lý bán hàng để theo dõi tồn kho, doanh thu, và quản lý khách hàng có thể giúp tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Đối với các nhà phân phối, đây là thời điểm để đánh giá lại danh mục sản phẩm và hỗ trợ các điểm bán GT trong việc trưng bày, khuyến mãi để giữ chân khách hàng. Các thương hiệu nhỏ có thể tìm kiếm cơ hội bằng cách tập trung vào các ngách thị trường, sản phẩm độc đáo và xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các nhà phân phối và điểm bán lẻ.

Gợi ý hành động

1. Tối ưu hóa trưng bày hàng hóa: Sắp xếp sản phẩm theo nhóm ngành hàng, ưu tiên vị trí dễ thấy cho các mặt hàng bán chạy. Chú trọng tạo lối đi thông thoáng, sạch sẽ và bảng giá niêm yết rõ ràng. 2. Nâng cao trải nghiệm khách hàng: Cung cấp dịch vụ tư vấn thân thiện, xây dựng mối quan hệ với khách hàng quen thuộc và xem xét các chương trình khách hàng thân thiết đơn giản. 3. Ứng dụng công nghệ số hóa cơ bản: Cân nhắc sử dụng các phần mềm quản lý bán hàng đơn giản để theo dõi tồn kho, quản lý đơn hàng và phân tích dữ liệu bán hàng, giúp đưa ra quyết định kinh doanh hiệu quả hơn.