Italia siết chặt quy định SPS: Bài toán nan giải cho nông sản, thủy sản Việt Nam

Italia: Rào cản SPS siết chặt nông sản, thủy sản Việt Nam – Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp bán lẻ

Thị trường Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt là Italia, đang ngày càng siết chặt các quy định về Kiểm dịch động thực vật (SPS) đối với nông sản, thực phẩm và thủy sản nhập khẩu. Với doanh nghiệp Việt Nam, việc nắm vững và tuân thủ các chuẩn mực SPS cùng lộ trình quản lý rủi ro là yếu tố then chốt để tiếp cận và duy trì sự hiện diện bền vững trên thị trường này, tránh nguy cơ bị trả hàng hoặc đưa vào danh sách cảnh báo.

Bối cảnh thị trường và áp lực từ quy định SPS

Italia, với vị thế là một trong những quốc gia có các quy định kiểm soát rủi ro khắt khe nhất trong khối EU, đang áp dụng quy trình kiểm soát đa tầng đối với các mặt hàng nông, thủy sản. Điều này không chỉ phản ánh cam kết của nước này đối với an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng, mà còn là một rào cản kỹ thuật tiềm ẩn đối với hàng hóa nhập khẩu, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía các nhà xuất khẩu.

Các quy định SPS bao trùm nhiều khía cạnh, từ kiểm soát dịch bệnh, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất cấm, đến các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc và quy trình sản xuất. Đối với các nhà phân phối và chủ cửa hàng bán lẻ tại Việt Nam, việc hiểu rõ các yêu cầu này là bước đầu tiên để đánh giá khả năng đáp ứng của các nhà cung cấp trong nước.

Tác động đến chuỗi cung ứng FMCG và bán lẻ

Áp lực từ các quy định SPS của Italia có thể tạo ra những hệ lụy đáng kể cho chuỗi cung ứng FMCG và hoạt động bán lẻ tại Việt Nam:

• Rủi ro về hàng hóa bị trả về: Nếu sản phẩm không đáp ứng các tiêu chuẩn SPS, doanh nghiệp có thể đối mặt với việc hàng hóa bị từ chối nhập khẩu, gây thiệt hại về chi phí vận chuyển, lưu kho và tổn thất sản phẩm.
• Nguy cơ bị đưa vào "danh sách đen": Việc vi phạm lặp đi lặp lại các quy định SPS có thể dẫn đến việc doanh nghiệp bị đưa vào danh sách các nhà cung cấp bị kiểm soát chặt chẽ hơn, thậm chí bị cấm nhập khẩu vào thị trường Italia.
• Tăng chi phí tuân thủ: Để đáp ứng các yêu cầu khắt khe, doanh nghiệp cần đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng, kiểm nghiệm, chứng nhận và đào tạo nhân sự, dẫn đến việc tăng chi phí sản xuất và kinh doanh.
• Thay đổi chiến lược nhập khẩu/xuất khẩu: Các nhà bán lẻ có thể cần xem xét lại danh mục sản phẩm nhập khẩu từ Italia hoặc điều chỉnh chiến lược tìm kiếm nhà cung cấp thay thế nếu các đối tác hiện tại gặp khó khăn trong việc đáp ứng quy định.

Lộ trình quản lý rủi ro và các chuẩn mực cần nắm vững

Để vượt qua các rào cản này, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào các yếu tố sau:

• Nghiên cứu và cập nhật quy định: Thường xuyên theo dõi các thông tin, văn bản pháp quy mới nhất từ cơ quan quản lý của Italia và EU liên quan đến các quy định SPS.
• Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc: Đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm từ khâu nguyên liệu đến thành phẩm là bắt buộc. Điều này giúp minh bạch hóa quy trình sản xuất và dễ dàng khoanh vùng, xử lý khi có sự cố.
• Kiểm soát dư lượng và an toàn: Áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất cấm và các tác nhân gây bệnh. Việc thực hiện kiểm nghiệm định kỳ và đột xuất là cần thiết.
• Chứng nhận quốc tế: Tìm kiếm và đạt được các chứng nhận quốc tế uy tín về chất lượng và an toàn thực phẩm có thể giúp nâng cao niềm tin và giảm bớt rào cản kiểm tra tại cửa khẩu.
• Hợp tác với chuyên gia và cơ quan chức năng: Chủ động làm việc với các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức tư vấn và chuyên gia để được hướng dẫn, hỗ trợ trong việc hiểu và tuân thủ các quy định.

Góc nhìn từ chuyên gia FMCG và bán lẻ

Từ góc độ của một chuyên gia trong ngành FMCG và bán lẻ, bà Nguyễn Thị Mai, Giám đốc Phát triển Kinh doanh tại một công ty phân phối lớn, nhận định: "Việc các thị trường phát triển siết chặt tiêu chuẩn nhập khẩu là xu hướng tất yếu. Đối với doanh nghiệp Việt, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh. Các nhà bán lẻ cần chủ động làm việc với nhà cung cấp, tư vấn và hỗ trợ họ trong việc đáp ứng các chuẩn mực SPS. Việc này không chỉ đảm bảo nguồn hàng ổn định mà còn góp phần xây dựng uy tín cho chính thương hiệu bán lẻ trên thị trường."

Thị trường Italia, với sức mua và yêu cầu cao, vẫn là một điểm đến hấp dẫn. Tuy nhiên, con đường chinh phục thị trường này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầu tư nghiêm túc vào chất lượng và tuân thủ các quy định quốc tế. Doanh nghiệp nào làm tốt điều này sẽ có lợi thế cạnh tranh vượt trội, không chỉ tại Italia mà còn mở rộng cánh cửa sang các thị trường khó tính khác.