Theo dòng sự kiện: Cửa hàng tiện lợi và người tiêu dùng Gen Z - Xu hướng mới định hình thị trường FMCG Việt Nam

Chào mừng quý vị nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống đến với bản tin cập nhật thị trường B2B FMCG từ LYHU. Trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam đang có những chuyển động mạnh mẽ, đặc biệt là sự trỗi dậy của thế hệ Gen Z, chúng ta cần nắm bắt kịp thời những xu hướng mới để đưa ra những quyết định kinh doanh hiệu quả.

1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng và mức độ phổ biến của các cửa hàng tiện lợi, đặc biệt là các mô hình nhắm đến đối tượng người tiêu dùng Gen Z. Các chuỗi lớn liên tục mở rộng, trong khi các mô hình độc lập cũng dần xuất hiện, mang đến những trải nghiệm mua sắm mới mẻ và tiện lợi. Theo các báo cáo gần đây, chi tiêu của Gen Z cho các mặt hàng FMCG thông qua các kênh bán lẻ hiện đại, bao gồm cả cửa hàng tiện lợi, đã tăng trưởng đáng kể trong 12 tháng qua, ước tính chiếm khoảng 25-30% tổng doanh số của ngành hàng này tại các thành phố lớn. Sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội như TikTok cũng đang định hình lại cách Gen Z tiếp cận và lựa chọn sản phẩm, thúc đẩy nhu cầu về các sản phẩm "trend", cá nhân hóa và có yếu tố trải nghiệm.

Các thương hiệu FMCG cũng đang tích cực điều chỉnh chiến lược sản phẩm và tiếp thị để phù hợp với thị hiếu của Gen Z. Xu hướng các sản phẩm có bao bì bắt mắt, mang tính "thẩm mỹ", các lựa chọn ăn nhẹ (snack) lành mạnh, đồ uống sáng tạo và các sản phẩm chăm sóc cá nhân có nguồn gốc tự nhiên đang ngày càng được ưa chuộng. Sự hợp tác giữa các thương hiệu FMCG và những người có ảnh hưởng (KOLs/KOCs) trên các nền tảng số cũng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, giúp tạo ra hiệu ứng lan tỏa nhanh chóng.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Sự trỗi dậy của cửa hàng tiện lợi và sự ảnh hưởng ngày càng lớn của Gen Z đang định hình lại bức tranh toàn cảnh của thị trường FMCG và kênh bán lẻ. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (GT), đây là một tín hiệu đáng chú ý, đòi hỏi sự thích ứng để không bị bỏ lại phía sau. Các cửa hàng tiện lợi, với mô hình hoạt động linh hoạt, tập trung vào sự tiện lợi, tốc độ và trải nghiệm khách hàng hiện đại, đang thu hút một lượng lớn người tiêu dùng trẻ, vốn có xu hướng chi tiêu cao và sẵn sàng thử nghiệm những điều mới.

Gen Z không chỉ là những người tiêu dùng mới mà còn là những người định hình xu hướng. Họ có sự nhạy bén với công nghệ, ưa chuộng sự cá nhân hóa, quan tâm đến các vấn đề xã hội và môi trường, và có khả năng tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ trên mạng xã hội. Do đó, bất kỳ thương hiệu hay điểm bán lẻ nào muốn thành công trong tương lai đều cần phải hiểu rõ và đáp ứng được những mong đợi này.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh Bán lẻ Hiện đại (MT), đặc biệt là cửa hàng tiện lợi, đang hưởng lợi trực tiếp từ sự gia tăng nhu cầu của Gen Z. Họ có lợi thế về không gian trưng bày hiện đại, khả năng cập nhật sản phẩm nhanh chóng theo xu hướng, và chiến lược marketing số hiệu quả. Điều này có thể tạo áp lực cạnh tranh lên các điểm bán lẻ truyền thống (GT) như tiệm tạp hóa và siêu thị mini, khi mà các kênh này có thể gặp khó khăn trong việc thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống để đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của thị hiếu người tiêu dùng trẻ.

Tuy nhiên, kênh GT vẫn có những lợi thế riêng, đặc biệt là về sự gần gũi, quen thuộc và khả năng đáp ứng nhu cầu mua sắm thường xuyên, giá cả phải chăng cho một bộ phận lớn người tiêu dùng. Các nhà phân phối cần nhìn nhận rõ sự phân khúc này. Các thương hiệu nhỏ, nếu có thể tạo ra những sản phẩm độc đáo, phù hợp với Gen Z và có chiến lược truyền thông sáng tạo, hoàn toàn có thể tìm thấy những "ngách" thị trường riêng, không nhất thiết phải cạnh tranh trực tiếp với các ông lớn trong kênh MT.

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rằng sự chuyển dịch này không phải là một xu hướng nhất thời mà là một sự thay đổi cấu trúc dài hạn. Các điểm bán lẻ truyền thống (GT) cần bắt đầu nhìn nhận lại danh mục sản phẩm của mình. Việc tập trung quá nhiều vào các sản phẩm truyền thống, thiếu sự đổi mới có thể dẫn đến việc mất dần nhóm khách hàng trẻ tuổi. Ngược lại, nếu có thể bổ sung các mặt hàng "hot trend", các sản phẩm tiện lợi, hoặc các thương hiệu có câu chuyện thu hút Gen Z, các điểm bán GT hoàn toàn có thể thu hút thêm nhóm khách hàng này.

Đối với nhà phân phối, việc xây dựng danh mục sản phẩm đa dạng, bao gồm cả các sản phẩm chủ lực truyền thống lẫn các sản phẩm mới, "trend" là vô cùng quan trọng. Cần có sự linh hoạt trong việc hỗ trợ các điểm bán lẻ GT trong việc trưng bày, giới thiệu sản phẩm mới, cũng như cung cấp các chương trình khuyến mãi phù hợp với đối tượng khách hàng trẻ. Bên cạnh đó, việc hiểu và ứng dụng các công cụ số trong hoạt động phân phối cũng sẽ là một lợi thế cạnh tranh lớn.

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội rất lớn nếu họ có thể nhanh chóng nắm bắt xu hướng và tạo ra sự khác biệt. Thay vì cố gắng cạnh tranh về quy mô, hãy tập trung vào việc tạo ra giá trị độc đáo, xây dựng cộng đồng người tiêu dùng trung thành thông qua các kênh số và mang đến những sản phẩm thực sự "chạm" được vào cảm xúc và nhu cầu của Gen Z.

5. Gợi ý hành động

Để thích ứng với sự thay đổi này, các điểm bán lẻ và nhà phân phối có thể cân nhắc các hành động sau:

• Ưu tiên nhóm hàng snack, đồ uống sáng tạo, và các sản phẩm chăm sóc cá nhân có bao bì bắt mắt: Đây là những ngành hàng có sức hút lớn đối với Gen Z. Cân nhắc nhập các thương hiệu mới nổi hoặc các dòng sản phẩm có thiết kế độc đáo.
• Thay đổi cách trưng bày và tương tác: Tạo các khu vực trưng bày sản phẩm "thời thượng", sử dụng các vật liệu trang trí hiện đại. Khuyến khích nhân viên tương tác với khách hàng trẻ một cách thân thiện, cởi mở và hiểu biết về các xu hướng mới.
• Tận dụng công cụ số: Đối với các điểm bán có khả năng, hãy xem xét việc xây dựng hiện diện trên mạng xã hội (như Facebook, TikTok) để quảng bá sản phẩm, thông báo chương trình khuyến mãi và tương tác với khách hàng tiềm năng.