Thị trường bán lẻ 2026: Tăng trưởng bứt phá, kênh GT và MT đối mặt thách thức mới

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến một giai đoạn sôi động với nhiều tín hiệu tích cực, đặc biệt là sự tăng trưởng mạnh mẽ của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, con số này ước đạt 4.555,8 nghìn tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, bao gồm sự phục hồi của sức mua nội địa và việc tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, kéo theo nhu cầu tiêu dùng cao hơn.

Cụ thể, doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng 12,7%, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 15,9%, doanh thu du lịch lữ hành tăng 16,3% và doanh thu dịch vụ khác tăng 12,6%. Điều này cho thấy một bức tranh kinh tế lạc quan, với khu vực bán lẻ đóng vai trò động lực quan trọng. Theo dự báo, tổng mức bán lẻ hàng hóa năm 2026 có thể đạt 5.870 nghìn tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2025, với tốc độ tăng trưởng bán lẻ hàng hóa dự kiến cao hơn tốc độ tăng trưởng GDP.

Bên cạnh đó, xu hướng chuyển đổi số trong bán lẻ ngày càng rõ nét. Thương mại điện tử (TMĐT) tiếp tục là động lực tăng trưởng chính, với quy mô dự kiến đạt 32 tỷ USD vào năm 2025 và tiếp tục tăng trưởng 20%/năm trong các năm tiếp theo. Đặc biệt, TMĐT dự kiến sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ về khu vực nông thôn. Các mô hình bán lẻ đa kênh (Omnichannel) cũng đang được các doanh nghiệp hoàn thiện.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường bán lẻ mang lại những tác động tích cực trên nhiều phương diện. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, đây là cơ hội để gia tăng doanh thu và mở rộng quy mô kinh doanh. Nhu cầu tiêu dùng tăng đồng nghĩa với việc hàng hóa được tiêu thụ nhanh hơn, giảm áp lực tồn kho và tăng vòng quay vốn.

Đối với thương hiệu, sự phục hồi và tăng trưởng của thị trường bán lẻ là tín hiệu đáng mừng, cho phép họ tiếp cận và phục vụ một lượng lớn khách hàng tiềm năng. Đặc biệt, sự phát triển của TMĐT và Social Commerce mở ra những kênh tiếp cận mới, hiệu quả hơn, đặc biệt cho các thương hiệu nhỏ.

Về phía người tiêu dùng, sự đa dạng về sản phẩm, các chương trình khuyến mãi hấp dẫn và trải nghiệm mua sắm ngày càng được cải thiện (cả trực tuyến lẫn trực tiếp) sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của họ. Đặc biệt, xu hướng chi tiêu cho sức khỏe và dinh dưỡng đang tăng lên, nhất là trong mùa tựu trường.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Sự phát triển của thị trường bán lẻ năm 2026 đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho các kênh phân phối truyền thống (GT) và hiện đại (MT).

Kênh GT (Tạp hóa, chợ dân sinh, cửa hàng tiện lợi): Kênh này vẫn chiếm thị phần lớn tại Việt Nam, khoảng 70-75% tại TP.HCM. Tuy nhiên, việc đưa thanh toán số vào khu vực này đang gặp nhiều thách thức do mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, thói quen dùng tiền mặt phổ biến và khả năng tiếp cận công nghệ chưa đồng đều. Dù vậy, các chương trình kích cầu tiêu dùng gắn liền với thanh toán số đang dần cải thiện tình hình. Các cửa hàng tạp hóa đang dần được thay thế bởi siêu thị mini ở các thành phố lớn.

Kênh MT (Siêu thị, chuỗi bán lẻ hiện đại): Kênh này hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng tiêu dùng tăng và sự mở rộng của tầng lớp trung lưu. Tuy nhiên, họ cũng đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt từ các mô hình bán lẻ đa kênh và TMĐT. Chi phí vận hành, logistics và mặt bằng tại các đô thị lớn tiếp tục là gánh nặng. Các doanh nghiệp bán lẻ lớn như MWG với chuỗi Bách Hóa Xanh đang nỗ lực tối ưu hóa vận hành và quản lý tồn kho để nâng cao hiệu quả. [cite:11, cite:4]

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội tận dụng Social Commerce và livestream bán hàng để tiếp cận khách hàng trực tiếp, giảm phụ thuộc vào kênh phân phối truyền thống hoặc hiện đại.

LYHU góc nhìn thực chiến

Thị trường bán lẻ năm 2026 đang đòi hỏi sự thích ứng linh hoạt từ tất cả các bên tham gia. Đối với điểm bán lẻ truyền thống (tạp hóa, minimart), việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là thanh toán không tiền mặt, là điều cần thiết để bắt kịp xu hướng và đáp ứng nhu cầu của khách hàng trẻ. Cần tập trung vào việc tối ưu hóa không gian trưng bày, đảm bảo nguồn hàng luôn sẵn có và chú trọng vào trải nghiệm khách hàng.

Các nhà phân phối cần tiếp tục củng cố và mở rộng mạng lưới phân phối, đặc biệt là kênh GT, đồng thời tìm kiếm các giải pháp logistics hiệu quả để giảm chi phí và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Việc nắm bắt dữ liệu khách hàng và xu hướng tiêu dùng sẽ giúp các nhà phân phối đưa ra những đề xuất giá trị cho các điểm bán lẻ của mình.

Các thương hiệu nhỏ nên tận dụng tối đa các nền tảng số như TikTok, Shopee để xây dựng thương hiệu, tiếp cận khách hàng và thúc đẩy doanh số. Tập trung vào sản phẩm chất lượng, xây dựng câu chuyện thương hiệu hấp dẫn và chăm sóc khách hàng tốt là những yếu tố then chốt để cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khốc liệt.

Gợi ý hành động

Để nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức trong bối cảnh thị trường bán lẻ năm 2026, các nhà bán lẻ và nhà phân phối nên tập trung vào:

• Tối ưu hóa danh mục sản phẩm: Ưu tiên các nhóm hàng có nhu cầu cao, đặc biệt là các sản phẩm thiết yếu, dinh dưỡng và các mặt hàng phục vụ mùa tựu trường. Nghiên cứu và bổ sung các sản phẩm theo xu hướng tiêu dùng mới để đa dạng hóa lựa chọn cho khách hàng.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số: Triển khai các giải pháp thanh toán không tiền mặt, quản lý tồn kho thông minh và các công cụ tương tác khách hàng trực tuyến để nâng cao hiệu quả hoạt động và trải nghiệm mua sắm.
• Tăng cường trải nghiệm khách hàng: Chú trọng vào cách trưng bày hàng hóa hấp dẫn, dịch vụ khách hàng thân thiện và các chương trình khuyến mãi sáng tạo để thu hút và giữ chân khách hàng.