Thị trường bán lẻ chật vật với bài toán nhân sự: Tuyển dụng khó, giữ chân càng khó

Chào mừng quý vị nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống đến với bản tin cập nhật thị trường từ LYHU. Trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam không ngừng biến động, bài toán nhân sự và tuyển dụng nhân viên cho cửa hàng bán lẻ đang trở thành một yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của nhiều điểm kinh doanh.

Chuyện gì đang xảy ra?

Trong 24-48 giờ qua, thị trường lao động bán lẻ tại Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động đáng chú ý xoay quanh vấn đề tuyển dụng và giữ chân nhân viên. Các báo cáo nhanh từ nhiều khu vực đô thị lớn cho thấy, nhu cầu tuyển dụng nhân viên bán hàng, thu ngân, và nhân viên kho tại các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống (GT) vẫn đang ở mức cao. Tuy nhiên, tỷ lệ ứng viên phù hợp và tỷ lệ chấp nhận lời mời làm việc lại có xu hướng giảm. Một số chuỗi bán lẻ nhỏ và cửa hàng độc lập đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đủ số lượng nhân sự cần thiết, đặc biệt là các vị trí đòi hỏi kinh nghiệm và kỹ năng giao tiếp tốt. Tình trạng này không chỉ diễn ra ở các thành phố lớn mà còn lan rộng ra các khu vực lân cận khi lực lượng lao động trẻ có xu hướng tìm kiếm các công việc ổn định hơn hoặc có mức lương và phúc lợi tốt hơn.

Vì sao điều này quan trọng?

Việc thiếu hụt nhân sự hoặc tuyển dụng không hiệu quả có thể gây ra những tác động tiêu cực sâu sắc đến toàn bộ chuỗi cung ứng FMCG và hoạt động bán lẻ. Đối với điểm bán lẻ, nhân viên là bộ mặt của cửa hàng, là người trực tiếp tương tác với khách hàng. Nhân viên thiếu hụt, thiếu kỹ năng hoặc không đủ động lực sẽ dẫn đến chất lượng dịch vụ giảm sút, trải nghiệm mua sắm của khách hàng bị ảnh hưởng, dẫn đến mất khách hàng tiềm năng và giảm doanh thu. Đối với nhà phân phối, việc các điểm bán lẻ gặp khó khăn về nhân sự có thể ảnh hưởng đến tốc độ nhập hàng, khả năng trưng bày và bán sản phẩm, từ đó gián tiếp tác động đến kế hoạch kinh doanh và sản lượng bán hàng của họ. Về lâu dài, vấn đề nhân sự không được giải quyết triệt để sẽ cản trở sự phát triển và mở rộng quy mô của các điểm bán lẻ, ảnh hưởng đến sự cạnh tranh chung trên thị trường FMCG.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (General Trade - kênh truyền thống), bao gồm các cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini, đang chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Các chủ cửa hàng nhỏ lẻ thường có nguồn lực hạn chế, việc tuyển dụng và đào tạo nhân viên mới trở nên tốn kém và mất thời gian. Khi thiếu nhân sự, chủ cửa hàng có thể phải tự mình làm nhiều việc hơn, dẫn đến quá tải, giảm khả năng phục vụ khách hàng và bỏ lỡ cơ hội bán hàng. Ngược lại, các chuỗi bán lẻ hiện đại (MT - Modern Trade) với quy mô lớn hơn, có thể có các bộ phận nhân sự chuyên trách và quy trình tuyển dụng bài bản hơn, nhưng họ cũng không tránh khỏi những thách thức về chi phí tuyển dụng và đào tạo. Tuy nhiên, các chuỗi này có lợi thế hơn trong việc thu hút nhân tài nhờ thương hiệu mạnh và chế độ phúc lợi tốt hơn. Các nhà phân phối cần nhận thức rõ vấn đề này để có những chính sách hỗ trợ phù hợp hơn cho các điểm bán lẻ của mình, có thể là hỗ trợ về quy trình tuyển dụng, đào tạo kỹ năng bán hàng cơ bản, hoặc cung cấp các công cụ hỗ trợ bán hàng hiệu quả để giảm bớt gánh nặng cho nhân viên tại điểm bán.

Thương hiệu nhỏ có thể gặp khó khăn kép: vừa phải cạnh tranh về sản phẩm, vừa phải đối mặt với việc điểm bán lẻ thiếu nhân sự để giới thiệu và bán hàng hiệu quả. Tuy nhiên, đây cũng có thể là cơ hội để họ cung cấp các giải pháp hỗ trợ điểm bán, ví dụ như vật phẩm quảng cáo thu hút sự chú ý, tài liệu giới thiệu sản phẩm đơn giản, hoặc các chương trình khuyến mãi hấp dẫn mà ngay cả nhân viên mới cũng có thể dễ dàng tư vấn.

LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rằng bài toán nhân sự tại các điểm bán lẻ GT đang ngày càng trở nên cấp thiết. Thay vì chỉ tập trung vào việc cung cấp hàng hóa, LYHU đang hướng tới việc trở thành một đối tác toàn diện, hỗ trợ các nhà bán lẻ giải quyết những thách thức thực tế. Chúng tôi hiểu rằng, một nhân viên bán hàng nhiệt tình, được đào tạo bài bản sẽ là cầu nối hiệu quả giữa sản phẩm của nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng cuối cùng. Do đó, LYHU đang nghiên cứu và phát triển các chương trình hỗ trợ đào tạo kỹ năng bán hàng cơ bản, kỹ năng chăm sóc khách hàng, cũng như các công cụ quản lý hàng tồn kho đơn giản, dễ sử dụng cho các chủ cửa hàng. Bên cạnh đó, việc tối ưu hóa quy trình đặt hàng và giao nhận của LYHU cũng giúp giảm bớt gánh nặng vận hành cho các điểm bán, qua đó giúp họ có thêm thời gian và nguồn lực để tập trung vào việc quản lý nhân sự và bán hàng.

Đối với các nhà phân phối, việc chủ động tìm hiểu và nắm bắt tình hình nhân sự tại các điểm bán lẻ là vô cùng quan trọng. Hãy xem xét việc tổ chức các buổi workshop nhỏ, chia sẻ kinh nghiệm tuyển dụng, đào tạo và giữ chân nhân viên hiệu quả. Cung cấp các tài liệu hướng dẫn, quy trình chuẩn cho các vị trí nhân viên bán hàng có thể giúp các điểm bán lẻ tiết kiệm thời gian và chi phí đào tạo.

Gợi ý hành động

Để đối phó với thách thức về nhân sự, các nhà bán lẻ và nhà phân phối có thể cân nhắc các hành động sau:

• Ưu tiên đào tạo kỹ năng mềm: Tập trung đào tạo nhân viên về kỹ năng giao tiếp, tư vấn sản phẩm, giải quyết vấn đề cơ bản cho khách hàng. Một nhân viên có kỹ năng mềm tốt có thể bù đắp phần nào cho sự thiếu kinh nghiệm.
• Xây dựng chính sách giữ chân nhân viên hấp dẫn: Ngoài lương thưởng, hãy xem xét các phúc lợi khác như thưởng hiệu suất, cơ hội học hỏi, môi trường làm việc thân thiện, hoặc các chương trình gắn kết nhân viên.
• Tận dụng công nghệ đơn giản: Áp dụng các phần mềm quản lý bán hàng, quản lý kho đơn giản, hoặc các công cụ hỗ trợ trưng bày sản phẩm để giảm bớt công việc thủ công cho nhân viên.