Thị trường FMCG Việt Nam 2026: Phục hồi, tái cấu trúc và những xu hướng mới

Chào mừng quý vị nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống đã quay trở lại với chuyên mục phân tích thị trường B2B FMCG của LYHU. Trong bối cảnh thị trường ngày càng biến động, việc cập nhật thông tin và có những chiến lược phù hợp là vô cùng quan trọng để duy trì và phát triển kinh doanh.

1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường FMCG Việt Nam năm 2026 đang cho thấy những dấu hiệu phục hồi tích cực, nhưng đi kèm với đó là sự thay đổi sâu sắc trong hành vi tiêu dùng và cấu trúc kênh phân phối. Sức mua đang có xu hướng cải thiện nhờ thu nhập thực tế tăng và niềm tin tiêu dùng được củng cố. Tuy nhiên, người tiêu dùng không còn chỉ tập trung vào giá rẻ mà ngày càng "nhạy cảm về giá trị", ưu tiên chất lượng, nguồn gốc, sự tiện lợi và trải nghiệm mua sắm.

Một trong những xu hướng nổi bật là sự dịch chuyển mạnh mẽ sang kênh bán lẻ hiện đại (MT) và thương mại điện tử (e-commerce). Các kênh truyền thống (GT), dù vẫn chiếm thị phần lớn, đang đối mặt với áp lực cạnh tranh và có xu hướng tái cấu trúc. Các báo cáo cho thấy, kênh hiện đại có dư địa tăng trưởng gấp 3 lần khu vực, hướng tới quy mô thị trường bán lẻ FMCG 85 tỷ USD vào năm 2030. Xu hướng "trading down" - ưu tiên giá trị thực, dung tích lớn hoặc thương hiệu nội địa có giá hợp lý - cũng đang lên ngôi, đặc biệt ở khu vực nông thôn.

Các nhóm ngành hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm đóng gói, và sản phẩm chăm sóc cá nhân tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng. Song song đó, các yếu tố ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) ngày càng được các doanh nghiệp FMCG chú trọng thực thi chiến lược. Các triển lãm như Vietfood & Beverage - Propack Vietnam 2026 quy tụ hơn 1.000 doanh nghiệp, cho thấy sự sôi động và nỗ lực đổi mới trong ngành.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Những chuyển động này có ý nghĩa then chốt đối với toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ FMCG. Sự phục hồi sức mua là tín hiệu đáng mừng, cho phép các nhà bán lẻ và nhà phân phối kỳ vọng vào sự tăng trưởng doanh thu. Tuy nhiên, sự dịch chuyển kênh mua sắm đòi hỏi các doanh nghiệp phải có chiến lược phân bổ nguồn lực và tiếp cận khách hàng phù hợp. Việc tập trung vào kênh hiện đại và e-commerce sẽ là chìa khóa để tiếp cận nhóm khách hàng trẻ và có thu nhập cao, trong khi kênh GT vẫn cần được tối ưu để giữ vững thị phần ở các khu vực nông thôn và các nhóm khách hàng truyền thống.

Xu hướng "nhạy cảm về giá trị" đồng nghĩa với việc các nhà sản xuất và bán lẻ cần chú trọng hơn vào chất lượng sản phẩm, câu chuyện thương hiệu, và trải nghiệm khách hàng. Các chương trình khuyến mãi vẫn quan trọng, nhưng cần được thiết kế thông minh, mang lại giá trị gia tăng thay vì chỉ giảm giá đơn thuần. Các doanh nghiệp không thể chỉ bán sản phẩm tốt mà còn phải chứng minh sự minh bạch, nguồn gốc rõ ràng và năng lực quản trị hiệu quả.

Việc các thương hiệu lớn như Masan Consumer tiếp tục đầu tư và giới thiệu sản phẩm mới, hay Vinamilk giữ vững vị thế thương hiệu mạnh, cho thấy sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Các doanh nghiệp cần liên tục đổi mới, nghiên cứu và phát triển (R&D) để bắt kịp xu hướng và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (General Trade - kênh truyền thống) đang trải qua quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ. Mặc dù vẫn chiếm khoảng 67-70% tổng bán lẻ Việt Nam và là "thành trì" ở nông thôn, các tiệm tạp hóa và điểm bán lẻ truyền thống đang chịu áp lực cạnh tranh từ các kênh hiện đại và e-commerce. Họ cần số hóa vận hành, ứng dụng dữ liệu và AI để tối ưu hóa hoạt động, đồng thời tìm cách nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Ngược lại, kênh MT (Modern Trade - kênh bán lẻ hiện đại) như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi và các chuỗi bán lẻ lớn đang có nhiều dư địa để mở rộng. Các chuỗi bán lẻ lớn như WinCommerce, Saigon Co.op, Central Retail Việt Nam, Bách Hóa Xanh đang tiếp tục đầu tư mở mới điểm bán, nâng cấp hệ thống logistics và đẩy mạnh chuyển đổi số. Sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm và trải nghiệm mua sắm hiện đại là những yếu tố thu hút người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ.

Các nhà phân phối truyền thống có thể bị ép giảm biên lợi nhuận nếu không thích ứng kịp. Ngược lại, các nhà phân phối có khả năng kết nối tốt với cả kênh GT và MT, hoặc có giải pháp công nghệ hỗ trợ điểm bán, sẽ có lợi thế cạnh tranh.

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rằng sự thích ứng là yếu tố then chốt cho sự sống còn và phát triển trong giai đoạn này. Đối với các điểm bán lẻ truyền thống (GT), việc đơn giản hóa quy trình nhập hàng, tối ưu hóa trưng bày, và tập trung vào các sản phẩm thiết yếu, có biên lợi nhuận tốt là điều cần thiết. Hãy tận dụng các công cụ số hóa để quản lý tồn kho, theo dõi đơn hàng và hiểu rõ hơn về thói quen mua sắm của khách hàng quen thuộc.

Các nhà phân phối cần xây dựng năng lực cung ứng linh hoạt, có khả năng phục vụ cả kênh GT và MT. Đầu tư vào công nghệ quản lý chuỗi cung ứng, hệ thống báo cáo dữ liệu để đưa ra những tư vấn giá trị cho các điểm bán. Đồng thời, cần chủ động tìm kiếm các nhãn hàng mới, các sản phẩm có xu hướng tiêu dùng tốt để đa dạng hóa danh mục hàng hóa.

Đối với các thương hiệu nhỏ, đây là thời điểm để tìm kiếm những "lối đi riêng". Thay vì cạnh tranh trực diện về giá, hãy tập trung vào việc xây dựng câu chuyện thương hiệu độc đáo, nhấn mạnh vào yếu tố sức khỏe, nguồn gốc tự nhiên, hoặc sự tiện lợi. Hợp tác chặt chẽ với các nhà phân phối và điểm bán lẻ để có chiến lược trưng bày và tiếp thị hiệu quả tại điểm bán.

5. Gợi ý hành động

Để giúp quý vị nhà bán lẻ và nhà phân phối vượt qua giai đoạn biến động này, LYHU xin đưa ra một vài gợi ý thực chiến:

• Ưu tiên nhóm hàng thiết yếu và có biên lợi nhuận tốt: Tập trung vào các ngành hàng thực phẩm, đồ uống, chăm sóc cá nhân và gia đình. Đồng thời, tìm hiểu và nhập các sản phẩm có xu hướng "trading down" hoặc các thương hiệu nội địa đang lên.
• Tối ưu hóa trải nghiệm tại điểm bán: Dù là cửa hàng tạp hóa hay siêu thị mini, hãy chú trọng đến sự sạch sẽ, gọn gàng, trưng bày hàng hóa hợp lý theo từng ngành hàng và dễ tìm kiếm. Cân nhắc áp dụng các giải pháp công nghệ đơn giản để quản lý bán hàng và tồn kho hiệu quả hơn.