Thương mại điện tử & Social Commerce FMCG: Cơ hội và Thách thức cho kênh GT/MT tại Việt Nam năm 2026

Chào các nhà phân phối, chủ tạp hóa, chủ siêu thị mini và điểm bán lẻ truyền thống thân mến!

Trong bối cảnh thị trường B2B FMCG đang có những chuyển dịch mạnh mẽ, đặc biệt là sự lên ngôi của thương mại điện tử và social commerce, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào những diễn biến nóng hổi nhất và phân tích tác động của chúng đến hoạt động kinh doanh của quý vị.

Chuyện gì đang xảy ra?

Thương mại điện tử (TMĐT) và đặc biệt là social commerce (thương mại xã hội) đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ tại Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026. Theo báo cáo mới nhất, tổng giá trị giao dịch (GMV) trên các sàn TMĐT lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đã đạt 264.800 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025 . Đáng chú ý, TikTok Shop đã có sự tăng trưởng ấn tượng, với thị phần tăng từ 42% lên 43,4% và doanh thu tăng 27% so với cùng kỳ . Thậm chí, một báo cáo khác còn chỉ ra rằng TikTok Shop ghi nhận tổng giá trị giao dịch tại Việt Nam tăng trưởng tới 66% trong năm 2025 .

Sự tăng trưởng này không chỉ đến từ các ngành hàng truyền thống như thời trang hay làm đẹp, mà còn lan tỏa mạnh mẽ sang ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG). FMCG đã tăng trưởng 20% so với cùng kỳ và tiếp tục giữ vị trí là ngành hàng lớn thứ hai trên các sàn TMĐT, đóng góp tới 70% doanh thu toàn ngành . Các nhóm hàng thiết yếu như thực phẩm đóng gói, đồ uống, sữa, sản phẩm chăm sóc cá nhân và đồ dùng gia đình là những mặt hàng có tần suất mua lại cao, đang là động lực tăng trưởng chính cho TMĐT Việt Nam .

Xu hướng "thương mại khám phá" (discovery commerce) đang lên ngôi, nơi nội dung trên mạng xã hội đóng vai trò đắc lực trong việc khơi gợi nhu cầu, cung cấp thông tin và xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng trước khi họ đưa ra quyết định mua sắm . Các nền tảng như TikTok Shop đang tận dụng tối đa sức mạnh của nội dung video ngắn, livestream và các KOL/KOC để tiếp cận và thuyết phục người tiêu dùng trẻ, đặc biệt là nhóm tuổi từ 18-34 tại các thành phố lớn .

Vì sao điều này quan trọng?

Sự trỗi dậy của thương mại điện tử và social commerce đang định hình lại bức tranh bán lẻ FMCG tại Việt Nam. Đối với người tiêu dùng, điều này mang lại sự tiện lợi tối đa, đa dạng lựa chọn, khả năng tiếp cận thông tin sản phẩm minh bạch và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Họ có thể dễ dàng tìm kiếm và mua sắm mọi lúc mọi nơi, từ các sản phẩm thiết yếu hàng ngày đến các mặt hàng có giá trị cao hơn.

Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (kênh GT), sự thay đổi này đặt ra những thách thức không nhỏ. Trong khi các kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi tiếp tục mở rộng thị phần , thì các kênh truyền thống như chợ và tiệm tạp hóa đang có xu hướng thu hẹp. Người tiêu dùng, đặc biệt là ở khu vực thành thị, ngày càng ưu tiên sự tiện lợi và trải nghiệm mua sắm trực tuyến . Nếu không có sự thích ứng kịp thời, các điểm bán truyền thống có thể đánh mất một lượng lớn khách hàng vào tay các nền tảng số.

Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các nhà phân phối và điểm bán lẻ nhìn nhận lại chiến lược kinh doanh của mình. Sự dịch chuyển của người tiêu dùng sang kênh online không có nghĩa là kênh GT sẽ biến mất, mà là cần có sự kết hợp hài hòa giữa hai kênh để phục vụ tốt nhất nhu cầu đa dạng của khách hàng.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (Truyền thống):

• Áp lực cạnh tranh: Các cửa hàng tạp hóa và điểm bán lẻ truyền thống đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các sàn TMĐT và social commerce, nơi mà giá cả cạnh tranh và các chương trình khuyến mãi liên tục được tung ra.
• Giảm tần suất ghé thăm: Người tiêu dùng có xu hướng mua sắm các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là FMCG, qua các kênh online để tiết kiệm thời gian, dẫn đến giảm tần suất ghé thăm các cửa hàng GT.
• Cơ hội hợp tác: Tuy nhiên, kênh GT vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp cận các khu vực nông thôn, nơi mà TMĐT chưa phủ sóng mạnh mẽ. Đồng thời, các điểm bán GT có thể trở thành điểm nhận/trả hàng cho các đơn hàng online, tạo thêm nguồn thu.

Kênh MT (Hiện đại):

• Lợi thế về trải nghiệm: Các chuỗi bán lẻ hiện đại như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi có lợi thế trong việc mang đến trải nghiệm mua sắm trực tiếp, tư vấn sản phẩm và trưng bày hàng hóa hấp dẫn.
• Tích hợp đa kênh: Nhiều chuỗi bán lẻ hiện đại đã và đang tích hợp các giải pháp bán hàng online, ứng dụng di động để tạo ra trải nghiệm mua sắm liền mạch (omnichannel), thu hút khách hàng từ cả hai kênh offline và online.
• Cơ hội mở rộng: Sự thu hẹp của kênh GT truyền thống cũng tạo cơ hội cho các chuỗi MT mở rộng mạng lưới, đặc biệt là tại các khu vực đô thị hóa.

Thương hiệu nhỏ: Các thương hiệu nhỏ có thể tận dụng social commerce như một kênh tiếp thị và bán hàng hiệu quả với chi phí ban đầu thấp hơn so với các kênh truyền thống hoặc TMĐT truyền thống. Khả năng tạo nội dung sáng tạo và tương tác với khách hàng trên các nền tảng xã hội có thể giúp họ xây dựng cộng đồng và tạo dựng lòng trung thành thương hiệu.

LYHU góc nhìn thực chiến

Thị trường đang vận động, và LYHU hiểu rằng sự thích ứng là chìa khóa để tồn tại và phát triển. Dưới đây là một số nhận định thực chiến:

• Điểm bán lẻ (Tạp hóa, Siêu thị mini):
• Tích hợp bán hàng online: Cân nhắc việc xây dựng các kênh bán hàng online đơn giản như Zalo OA, Facebook cá nhân hoặc tham gia các sàn TMĐT địa phương.
• Tối ưu hóa trải nghiệm tại cửa hàng: Tập trung vào dịch vụ khách hàng, tư vấn sản phẩm, trưng bày hàng hóa bắt mắt và tạo không gian mua sắm thân thiện.
• Hợp tác với nhà phân phối: Chủ động làm việc với các nhà phân phối như LYHU để cập nhật các sản phẩm mới, chương trình khuyến mãi và tối ưu hóa danh mục hàng hóa.

Nhà phân phối:

• Đa dạng hóa kênh phân phối: Không chỉ tập trung vào kênh GT truyền thống, cần mở rộng sang các kênh TMĐT, social commerce, và các chuỗi bán lẻ hiện đại.
• Cung cấp giải pháp số: Hỗ trợ các điểm bán lẻ xây dựng và vận hành kênh bán hàng online, cung cấp dữ liệu và phân tích thị trường để họ đưa ra quyết định kinh doanh tốt hơn.
• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng: Đảm bảo nguồn hàng ổn định, chất lượng và khả năng giao hàng nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu của cả kênh offline và online.

Thương hiệu nhỏ:

• Tập trung vào nội dung: Xây dựng nội dung hấp dẫn, sáng tạo trên các nền tảng social commerce để thu hút và tương tác với khách hàng mục tiêu.
• Hợp tác với KOL/KOC: Tìm kiếm và hợp tác với những người ảnh hưởng có uy tín trong lĩnh vực của mình để quảng bá sản phẩm.
• Xây dựng cộng đồng: Tạo ra một cộng đồng khách hàng trung thành thông qua việc tương tác thường xuyên, lắng nghe phản hồi và cung cấp các ưu đãi độc quyền.

Gợi ý hành động

Để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua số hóa và sự thay đổi hành vi tiêu dùng, các nhà bán lẻ và nhà phân phối cần hành động ngay hôm nay:

1. Ưu tiên danh mục sản phẩm FMCG thiết yếu: Tăng cường nhập và trưng bày các mặt hàng tiêu dùng nhanh có nhu cầu cao và tần suất mua lại lớn như thực phẩm đóng gói, đồ uống, sữa, các sản phẩm chăm sóc cá nhân cơ bản.
2. Thử nghiệm bán hàng qua kênh social: Bắt đầu bằng việc tạo một trang Facebook hoặc Zalo OA cho cửa hàng, chia sẻ thông tin sản phẩm, chương trình khuyến mãi và tương tác với khách hàng.
3. Nâng cao trải nghiệm tại điểm bán: Dù kinh doanh online hay offline, sự chuyên nghiệp và thân thiện tại điểm bán vẫn là yếu tố then chốt. Hãy đảm bảo hàng hóa được sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ và nhân viên luôn sẵn sàng hỗ trợ khách hàng.

Thị trường luôn biến động, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần sẵn sàng thích ứng, chúng ta hoàn toàn có thể nắm bắt cơ hội và phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.