Thương mại điện tử & Social Commerce FMCG: Cuộc đua mới và cơ hội cho kênh truyền thống

Chào mừng các nhà phân phối, chủ tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống (GT) đến với bản tin cập nhật thị trường FMCG mới nhất từ LYHU. Trong bối cảnh thương mại điện tử và social commerce ngày càng bùng nổ, việc nắm bắt xu hướng là chìa khóa để tồn tại và phát triển. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng đi sâu vào những diễn biến nóng hổi nhất, đặc biệt là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các nền tảng bán hàng qua mạng xã hội và tác động của chúng đến kênh bán lẻ truyền thống.

Chuyện gì đang xảy ra?

Trong 24-48 giờ qua, thị trường FMCG Việt Nam chứng kiến sự tăng tốc đáng kể của hoạt động bán hàng qua các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok Shop và các livestream bán hàng trên Facebook. Các báo cáo sơ bộ cho thấy doanh số bán lẻ các mặt hàng tiêu dùng nhanh qua kênh social commerce đã tăng trưởng vượt bậc trong quý 3 năm nay, ước tính chiếm khoảng 25-30% tổng doanh thu online của ngành FMCG. Nhiều thương hiệu lớn đã đẩy mạnh đầu tư vào các chiến dịch livestream, với sự tham gia của các KOLs/KOCs có sức ảnh hưởng, mang về doanh số hàng tỷ đồng chỉ trong một buổi phát sóng. Bên cạnh đó, các sàn thương mại điện tử truyền thống cũng đang tích cực hợp tác với các nhà bán lẻ offline để xây dựng các mô hình "omnichannel" hiệu quả hơn, kết hợp trải nghiệm mua sắm trực tuyến và ngoại tuyến.

Đáng chú ý, các nhà bán lẻ truyền thống như các chuỗi siêu thị mini và cửa hàng tạp hóa cũng đang dần có những bước đi đầu tiên để tận dụng kênh bán hàng trực tuyến. Một số cửa hàng đã bắt đầu xây dựng các kênh Zalo OA, Facebook cá nhân để tư vấn và nhận đơn hàng, thậm chí thử nghiệm bán hàng qua livestream quy mô nhỏ. Sự chuyển dịch này cho thấy nhận thức về tầm quan trọng của các kênh bán hàng phi truyền thống đã lan tỏa mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự bùng nổ của social commerce đang định hình lại hành vi tiêu dùng của người Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ. Người tiêu dùng ngày càng có xu hướng tìm kiếm sản phẩm, xem đánh giá và mua sắm trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội nhờ sự tiện lợi, tính giải trí và các ưu đãi hấp dẫn. Điều này tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn đối với các kênh bán lẻ truyền thống, vốn đang phải đối mặt với nhiều thách thức về chi phí vận hành, nguồn hàng và khả năng tiếp cận khách hàng mới.

Đối với các nhà phân phối FMCG, sự thay đổi này đòi hỏi họ phải có cái nhìn chiến lược hơn về kênh phân phối. Việc chỉ tập trung vào kênh GT truyền thống có thể không còn đủ. Họ cần phải hỗ trợ các điểm bán lẻ của mình trong việc tiếp cận và khai thác các kênh bán hàng mới, đồng thời xem xét lại danh mục sản phẩm và chiến lược marketing để phù hợp với xu hướng.

Người tiêu dùng cuối cùng là những người hưởng lợi nhiều nhất khi có thêm nhiều lựa chọn mua sắm với giá cả cạnh tranh và trải nghiệm đa dạng hơn. Tuy nhiên, họ cũng cần cẩn trọng hơn với các thông tin sản phẩm và chất lượng dịch vụ trên các kênh bán hàng mới.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh bán lẻ truyền thống (GT) như các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini đang chịu tác động mạnh mẽ nhất. Một mặt, họ có nguy cơ mất đi một lượng khách hàng đáng kể vào tay các kênh online, đặc biệt là các khách hàng trẻ tuổi. Các cửa hàng thiếu sự đầu tư về công nghệ, trưng bày và trải nghiệm khách hàng sẽ ngày càng gặp khó khăn. Mặt khác, những điểm bán lẻ nào biết cách thích ứng, ví dụ như tích hợp bán hàng online qua mạng xã hội, sử dụng các công cụ hỗ trợ đặt hàng và thanh toán, hoặc cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh tại địa phương, sẽ có cơ hội gia tăng doanh số và mở rộng tệp khách hàng.

Đối với kênh hiện đại (MT) như các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi, họ có lợi thế hơn về quy mô và nguồn lực để đầu tư vào nền tảng bán hàng online, ứng dụng di động, hoặc hợp tác với các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, thách thức vẫn nằm ở việc làm sao để kết nối trải nghiệm online và offline một cách liền mạch, tạo ra sự khác biệt so với các kênh thuần online. Các thương hiệu nhỏ, vốn có nguồn lực hạn chế, có thể tìm thấy cơ hội trên social commerce nhờ chi phí tiếp cận khách hàng ban đầu thấp hơn, nhưng họ cần chiến lược nội dung sáng tạo và khả năng tương tác tốt để thu hút sự chú ý.

LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rõ ràng rằng tương lai của ngành FMCG không chỉ nằm ở việc phân phối sản phẩm đến các điểm bán lẻ vật lý, mà còn là khả năng kết nối và phục vụ khách hàng trên mọi điểm chạm, đặc biệt là trên không gian số. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, việc chần chừ không tham gia vào cuộc chơi social commerce sẽ là một sai lầm lớn.

Nhà phân phối cần:

• Đầu tư vào việc xây dựng đội ngũ hỗ trợ điểm bán lẻ về mảng digital marketing và bán hàng online.
• Xem xét các giải pháp công nghệ giúp quản lý đơn hàng đa kênh hiệu quả.
• Hỗ trợ các điểm bán xây dựng nội dung hấp dẫn, tổ chức các buổi livestream bán hàng.
• Đàm phán với các thương hiệu để có các chương trình khuyến mãi dành riêng cho kênh online và social commerce.

Điểm bán lẻ cần:

• Bắt đầu xây dựng và phát triển các kênh mạng xã hội cá nhân (Facebook, Zalo, TikTok) để tương tác với khách hàng.
• Tập trung vào việc cung cấp nội dung giá trị, giải đáp thắc mắc và xây dựng cộng đồng khách hàng trung thành.
• Thử nghiệm các hình thức bán hàng mới như livestream, video ngắn giới thiệu sản phẩm.
• Tối ưu hóa việc trưng bày sản phẩm tại cửa hàng, kết hợp với các chương trình khuyến mãi online để tạo hiệu ứng cộng hưởng.
• Cân nhắc hợp tác với các nền tảng giao hàng nhanh tại địa phương để mở rộng phạm vi phục vụ.

Đối với các thương hiệu nhỏ, social commerce là cơ hội vàng để tiếp cận khách hàng mục tiêu với chi phí thấp. Hãy tập trung vào việc xây dựng câu chuyện thương hiệu, tương tác chân thật với người dùng và mang đến giá trị thực sự.

Gợi ý hành động

Để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua số hóa, các nhà bán lẻ và nhà phân phối FMCG hãy bắt đầu hành động ngay hôm nay với những gợi ý sau:

• Ưu tiên nhóm hàng có khả năng lan tỏa trên mạng xã hội: Các sản phẩm có tính thẩm mỹ cao, xu hướng (trend), hoặc liên quan đến các hoạt động giải trí, làm đẹp, nấu ăn thường dễ thu hút sự chú ý và chia sẻ trên mạng xã hội.
• Tối ưu hóa trải nghiệm số tại điểm bán: Cân nhắc việc tạo mã QR để khách hàng dễ dàng truy cập website/trang mạng xã hội của cửa hàng, hoặc cung cấp Wi-Fi miễn phí để khuyến khích khách hàng check-in và chia sẻ.
• Đào tạo nhân viên về kỹ năng bán hàng số: Trang bị cho đội ngũ bán hàng kiến thức về mạng xã hội, cách tạo nội dung, livestream và xử lý đơn hàng online.