Xu hướng Healthy, Organic, Sugar-Free định hình lại thị trường FMCG Việt Nam

Chuyện gì đang xảy ra?

Theo các báo cáo thị trường gần đây, người tiêu dùng Việt Nam đang có sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi mua sắm, ưu tiên các sản phẩm tốt cho sức khỏe. Cụ thể, hơn một nửa số người tham gia khảo sát chia sẻ rằng họ đang theo một chế độ ăn uống lành mạnh. Đáng chú ý, có tới 61% người tiêu dùng cho biết đang theo chế độ ăn uống lành mạnh, và 72% sẵn sàng chi thêm cho sản phẩm đạt chuẩn VietGAP hay Organic. Xu hướng này được thúc đẩy bởi nhận thức ngày càng cao về an toàn thực phẩm, các vấn đề sức khỏe như hệ tiêu hóa, tim mạch, và mong muốn kéo dài tuổi thọ.

Thị trường thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam dự kiến sẽ đạt quy mô 1,2 tỷ USD vào năm 2024 và dự báo đạt 3,0 tỷ USD đến năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 9,9% trong giai đoạn 2025-2033. Sự tăng trưởng này đến từ nhu cầu về các sản phẩm lành mạnh, nguyên liệu tự nhiên, và các thực hành nông nghiệp bền vững. Các sản phẩm "sugar-free" (không đường) cũng đang trở nên phổ biến, đặc biệt là trong các ngành hàng đồ uống và thực phẩm chế biến sẵn, nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý đường huyết và kiểm soát cân nặng.

Không chỉ dừng lại ở thực phẩm, xu hướng "sống xanh" còn lan tỏa sang bao bì sản phẩm. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm có bao bì thân thiện với môi trường, dễ phân hủy hoặc tái chế. Các doanh nghiệp đang nỗ lực phát triển các giải pháp bao bì bền vững, sử dụng vật liệu tái chế, mực gốc nước và thiết kế tối giản.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự trỗi dậy của xu hướng healthy, organic, sugar-free có tác động sâu sắc đến toàn bộ chuỗi giá trị FMCG. Đối với người tiêu dùng, đây là cơ hội để tiếp cận các sản phẩm chất lượng cao, an toàn, góp phần nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Họ sẵn sàng chi trả cao hơn cho những sản phẩm đáp ứng các tiêu chí này, thể hiện sự ưu tiên cho sức khỏe hơn là giá cả.

Đối với các nhà sản xuất và thương hiệu, đây là động lực để tái cấu trúc danh mục sản phẩm, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các dòng hàng mới, đáp ứng đúng nhu cầu thị trường. Việc không kịp thời nắm bắt xu hướng này có thể dẫn đến mất thị phần vào tay các đối thủ cạnh tranh nhanh nhạy hơn. Các thương hiệu nhỏ, với sự linh hoạt và khả năng tập trung vào các sản phẩm ngách, có cơ hội lớn để phát triển mạnh mẽ trong phân khúc này.

Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, việc điều chỉnh danh mục hàng hóa, sắp xếp lại không gian trưng bày và đào tạo đội ngũ bán hàng là vô cùng cần thiết. Việc này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về sản phẩm, khả năng tư vấn cho khách hàng và xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững với các nhà cung cấp uy tín.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh Bán lẻ Hiện đại (MT) như siêu thị, đại siêu thị, cửa hàng tiện lợi đang đón đầu xu hướng này khá tốt. Họ có lợi thế trong việc trưng bày đa dạng các sản phẩm hữu cơ, organic, sugar-free, với không gian rộng rãi và khả năng tiếp cận người tiêu dùng có thu nhập cao. Các chuỗi bán lẻ hiện đại cũng dễ dàng hơn trong việc hợp tác với các nhà cung cấp chuyên biệt và xây dựng các khu vực trưng bày riêng cho các sản phẩm "healthy".

Trong khi đó, kênh Thương mại truyền thống (GT) như các tiệm tạp hóa, chợ dân sinh cũng đang dần có những thay đổi. Mặc dù các cửa hàng nhỏ lẻ có thể gặp khó khăn hơn trong việc truy xuất nguồn gốc và đảm bảo tính minh bạch của sản phẩm, nhưng họ vẫn là kênh phân phối quan trọng. Sự cạnh tranh gay gắt và nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng buộc các cửa hàng GT phải tìm cách thích ứng, bằng cách nhập các mặt hàng "healthy" theo nhu cầu, hoặc hợp tác với các nhà phân phối có danh mục sản phẩm đa dạng hơn.

Các nhà phân phối đóng vai trò cầu nối quan trọng. Họ cần có khả năng cung cấp một dải sản phẩm phong phú, từ các thương hiệu lớn đến các nhà sản xuất nhỏ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của cả kênh GT và MT. Các nhà phân phối có chiến lược rõ ràng về sản phẩm "healthy" sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn.

LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rõ ràng sự dịch chuyển này không chỉ là xu hướng mà là sự thay đổi bền vững trong thị trường FMCG Việt Nam. Để các nhà phân phối và điểm bán lẻ có thể tận dụng tối đa cơ hội này, chúng tôi đề xuất các chiến lược thực chiến sau:

• Đối với Nhà phân phối: Cần chủ động tìm kiếm và hợp tác với các nhà sản xuất uy tín trong mảng healthy, organic, sugar-free. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm, bao gồm cả các sản phẩm nhập khẩu và sản phẩm nội địa chất lượng cao. Xây dựng hệ thống logistics đảm bảo chất lượng và bảo quản sản phẩm tốt, đặc biệt là các mặt hàng tươi sống hoặc có hạn sử dụng ngắn. Tích cực tham gia vào các chương trình xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm mới đến các điểm bán.
• Đối với Điểm bán lẻ (Tạp hóa, Siêu thị mini): Cần phân tích kỹ lưỡng nhu cầu của khu vực mình đang phục vụ để lựa chọn các sản phẩm phù hợp. Ưu tiên nhập các mặt hàng có chứng nhận rõ ràng (Organic, VietGAP, HACCP). Cân nhắc bố trí các khu vực trưng bày riêng biệt cho các sản phẩm "healthy", organic, sugar-free để thu hút sự chú ý của khách hàng. Tăng cường đào tạo nhân viên về kiến thức sản phẩm để có thể tư vấn tốt nhất cho người tiêu dùng. Khai thác các kênh bán hàng online (nếu có) để mở rộng phạm vi tiếp cận.
• Cơ hội cho Thương hiệu nhỏ: Đây là thời điểm vàng để các thương hiệu nhỏ, tập trung vào các sản phẩm ngách như organic, sugar-free, thuần chay, có thể cạnh tranh sòng phẳng với các ông lớn. Sự minh bạch về nguồn gốc, câu chuyện thương hiệu gắn liền với sức khỏe và bền vững, cùng với khả năng tùy biến sản phẩm linh hoạt sẽ là lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Gợi ý hành động

Để bắt kịp xu hướng và tối ưu hóa lợi nhuận, các nhà bán lẻ và nhà phân phối nên tập trung vào các hành động sau:

• Ưu tiên nhóm hàng: Tập trung nhập khẩu và phân phối các mặt hàng như sữa hạt, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây sấy không đường, bánh ăn kiêng, nước ép trái cây nguyên chất, thực phẩm chế biến sẵn có nhãn "sugar-free" hoặc "organic".
• Thay đổi cách trưng bày: Tạo các kệ hàng "Góc Lành Mạnh" hoặc "Sản Phẩm Hữu Cơ" riêng biệt, sử dụng các vật liệu trang trí tự nhiên, xanh mát để tạo điểm nhấn. Đặt các sản phẩm này ở vị trí dễ thấy, dễ tiếp cận trong cửa hàng.
• Đẩy mạnh truyền thông tại điểm bán: Sử dụng các poster, tờ rơi, hoặc thông báo trên màn hình (nếu có) để giới thiệu về lợi ích của các sản phẩm healthy, organic, sugar-free. Tổ chức các chương trình dùng thử hoặc khuyến mãi nhỏ để khuyến khích khách hàng trải nghiệm.