Gen Z định hình lại thị trường cửa hàng tiện lợi: Từ nơi mua sắm thành không gian trải nghiệm

Chuyện gì đang xảy ra?

Thế hệ Gen Z đang định hình lại đáng kể thị trường bán lẻ Việt Nam, đặc biệt là các cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini. Thay vì chỉ là nơi mua sắm nhanh chóng, các điểm bán này đang dần trở thành "không gian thứ ba" – nơi Gen Z tìm đến để làm việc, học tập, giao lưu và trải nghiệm. Một khảo sát mới đây cho thấy, 38% khách hàng ghé thăm cửa hàng tiện lợi và dành hơn 30 phút tại đó, không chỉ để mua sắm mà còn sử dụng wifi, ổ cắm điện và không gian thoải mái. Xu hướng này đến từ việc Gen Z, chiếm 60% lượng khách hàng dưới 30 tuổi, ưu tiên trải nghiệm và bản sắc của không gian hơn là sự tiện lợi về địa điểm hay giá cả đơn thuần. Báo cáo Retail in the Trust Economy chỉ ra rằng, 64% người tiêu dùng Gen Z vẫn ưu tiên mua sắm trực tiếp tại cửa hàng, dù mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến. Điều này cho thấy, điểm bán vật lý vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng buộc các nhà bán lẻ phải thay đổi cách tiếp cận, tập trung vào việc tạo ra những trải nghiệm đa dạng hơn.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự dịch chuyển này có tác động sâu sắc đến toàn bộ ngành FMCG và bán lẻ. Các cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini không còn chỉ cạnh tranh về sản phẩm hay giá cả, mà phải cạnh tranh về không gian, trải nghiệm và khả năng thu hút khách hàng lưu lại lâu hơn. Đối với các nhà phân phối và thương hiệu, điều này đòi hỏi một chiến lược tiếp cận mới, tập trung vào việc hiểu rõ nhu cầu và hành vi của Gen Z. Họ không chỉ tìm kiếm sản phẩm, mà còn tìm kiếm những giá trị khác như tính bền vững, sự chân thực và trải nghiệm độc đáo. Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự tái cấu trúc, nơi các điểm bán phải trở thành "điểm đến thứ ba" sau nhà và nơi làm việc, cung cấp không gian ẩm thực, giải trí, và các hoạt động tương tác. Điều này cũng phản ánh sự chuyển dịch của thị trường FMCG nói chung, khi các yếu tố như sức khỏe, hương vị, sự tiện lợi và trách nhiệm xã hội ngày càng gắn kết chặt chẽ.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Đối với kênh GT (General Trade - kênh truyền thống như tạp hóa, điểm bán lẻ nhỏ), sự thay đổi này đặt ra thách thức lớn. Các cửa hàng tạp hóa truyền thống, vốn chiếm số lượng lớn, có thể gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với không gian và trải nghiệm mà các chuỗi cửa hàng tiện lợi hiện đại mang lại. Tuy nhiên, báo cáo năm 2024 cho thấy, tỷ lệ đô thị hóa và dân số trẻ vẫn là động lực chính cho sự phát triển của mô hình cửa hàng tiện lợi. Ở kênh MT (Modern Trade - kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi), các chuỗi lớn như Circle K, GS25, FamilyMart đang chiếm lĩnh thị phần nhờ khả năng tối ưu vận hành và trải nghiệm khách hàng. Các thương hiệu quốc tế vẫn đang thống trị phân khúc cửa hàng tiện lợi,. Các siêu thị lớn như Co.opmart cũng đang nỗ lực làm mới diện mạo, tăng thêm không gian ẩm thực, giải trí để thu hút khách hàng trẻ. Các nhà phân phối và thương hiệu nhỏ cần nhanh chóng thích ứng, có thể tập trung vào việc cung cấp các sản phẩm độc đáo, phù hợp với xu hướng tiêu dùng của Gen Z, thay vì cạnh tranh trực tiếp về giá hay quy mô với các ông lớn.

LYHU góc nhìn thực chiến

Với vai trò là nền tảng phân phối sỉ FMCG hàng đầu Việt Nam, LYHU nhận thấy rõ tiềm năng to lớn từ nhóm khách hàng Gen Z. Để các điểm bán GT và MT có thể khai thác hiệu quả xu hướng này, chúng tôi đưa ra một số nhận định thực chiến:

• Đối với điểm bán lẻ (Tạp hóa, Siêu thị mini): Cần nhìn nhận lại không gian cửa hàng. Không chỉ trưng bày hàng hóa, hãy biến cửa hàng thành một điểm đến. Cân nhắc bổ sung các khu vực nhỏ để khách hàng có thể ngồi lại, sạc điện thoại, hoặc thậm chí là một góc nhỏ để chụp ảnh check-in. Đa dạng hóa sản phẩm không chỉ là đồ khô mà còn có thể là đồ ăn chế biến sẵn, đồ uống theo trend, hoặc các mặt hàng cá nhân hóa.
• Đối với Nhà phân phối: Cần chủ động tìm hiểu sâu về các sản phẩm đang "làm mưa làm gió" trong cộng đồng Gen Z. Đảm bảo nguồn cung ổn định cho các mặt hàng này và có chính sách hỗ trợ điểm bán trưng bày, giới thiệu sản phẩm mới. Xây dựng các chương trình khuyến mãi, pairing sản phẩm phù hợp với sở thích và khả năng chi tiêu của Gen Z.
• Đối với Thương hiệu nhỏ: Đây là cơ hội vàng để tạo sự khác biệt. Tập trung vào câu chuyện thương hiệu, tính bền vững, nguồn gốc rõ ràng và trải nghiệm độc đáo. Tận dụng mạng xã hội để kết nối trực tiếp với Gen Z, xây dựng cộng đồng và tạo hiệu ứng lan tỏa. Các sản phẩm có thiết kế bao bì bắt mắt, thân thiện môi trường sẽ có lợi thế lớn.

Gợi ý hành động

Để các nhà phân phối và điểm bán lẻ có thể nhanh chóng nắm bắt xu hướng và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, LYHU đề xuất các hành động cụ thể sau:

• Ưu tiên nhóm hàng tiện lợi, sẵn sàng tiêu dùng: Tập trung vào các sản phẩm ăn liền, đồ uống giải khát, snack, bánh kẹo có bao bì hấp dẫn và phù hợp với lối sống năng động của Gen Z. Cân nhắc nhập thêm các sản phẩm chăm sóc cá nhân theo trend hoặc các mặt hàng "xanh", thân thiện môi trường.
• Thay đổi cách trưng bày và không gian: Tạo các khu vực trưng bày bắt mắt, dễ dàng cho việc chụp ảnh check-in. Bố trí thêm các điểm ngồi nhỏ hoặc khu vực tương tác. Ưu tiên ánh sáng tốt và không gian sạch sẽ, thoáng đãng.