Kênh tạp hóa, siêu thị mini & GT truyền thống: Thích ứng và bứt phá trong kỷ nguyên bán lẻ mới

Chào mừng các nhà phân phối, chủ tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống (GT) đến với bản tin phân tích thị trường B2B FMCG. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô có nhiều biến động toàn cầu, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn cho thấy sự phục hồi ấn tượng, đặc biệt là sự trỗi dậy mạnh mẽ của kênh bán lẻ hiện đại (MT) song hành cùng sự thích ứng của kênh truyền thống (GT). Theo các chuyên gia, thị trường bán lẻ Việt Nam dự kiến sẽ đạt quy mô 547 tỷ USD vào năm 2030, tăng 77% so với năm 2025. Ngành FMCG cũng được kỳ vọng tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ CAGR đạt 12,05% trong giai đoạn 2024-2029. Tuy nhiên, đâu là những yếu tố then chốt định hình tương lai của kênh tạp hóa, siêu thị mini và GT truyền thống trong năm 2026?

1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch rõ rệt từ kênh truyền thống sang kênh bán lẻ hiện đại, với tốc độ tăng trưởng của MT nhanh nhất khu vực ASEAN. Tỷ trọng kênh MT dự kiến đạt 35% vào năm 2030, tăng từ mức 27% vào năm 2025 [11]. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu sống tiện lợi của người tiêu dùng [11]. Các siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi đang phát triển mạnh mẽ, chiếm hơn 93% tổng số điểm bán của kênh hiện đại [3]. Trong khi đó, kênh tạp hóa truyền thống, dù vẫn chiếm tỷ trọng lớn, đang đối mặt với sự thu hẹp về số lượng điểm bán, đặc biệt tại các thành phố lớn như TP.HCM, nơi số lượng cửa hàng tạp hóa đã giảm hơn 600 điểm chỉ trong năm 2026 [16]. Ngược lại, các chuỗi siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi đang tích cực mở rộng quy mô. Ví dụ, Kingfood Mart đã đạt 141 cửa hàng vào năm 2026 [16]. Masan Consumer cũng ghi nhận sự phục hồi ấn tượng trong quý 1/2026, với doanh thu kênh GT tăng 11% và kênh MT tăng 25%, nhờ vào việc triển khai thành công mô hình Retail Supreme [9, 13]. Điều này cho thấy sự thích ứng linh hoạt của các doanh nghiệp trước sự thay đổi của thị trường.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Sự dịch chuyển này có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái FMCG. Đối với nhà phân phối, việc hiểu rõ xu hướng này giúp họ điều chỉnh danh mục sản phẩm và chiến lược tiếp cận khách hàng. Các nhà bán lẻ hiện đại, với khả năng thu thập dữ liệu người tiêu dùng tốt hơn, sẽ có lợi thế trong việc cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm và tối ưu hóa tồn kho. Ngược lại, các cửa hàng tạp hóa truyền thống cần tìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh để không bị bỏ lại phía sau. Người tiêu dùng được hưởng lợi từ sự đa dạng về lựa chọn, trải nghiệm mua sắm tiện lợi và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, sự tập trung quá mức vào kênh hiện đại có thể tạo ra những thách thức về khả năng tiếp cận sản phẩm tại các khu vực kém phát triển hoặc đối với nhóm người tiêu dùng có thu nhập thấp.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh bán lẻ hiện đại (MT) đang ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc. Các chuỗi siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi đang trở thành điểm đến mua sắm quen thuộc của người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ và tầng lớp trung lưu, nhờ sự tiện lợi, không gian mua sắm hiện đại và sự đa dạng về sản phẩm. Các doanh nghiệp nội địa đang chiếm ưu thế trong kênh MT với lợi thế về phạm vi phủ sóng và khả năng tùy biến danh mục sản phẩm theo đặc thù vùng miền [3]. Ngược lại, kênh tạp hóa truyền thống (GT) đang đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt. Số lượng cửa hàng tạp hóa giảm sút, đặc biệt tại các đô thị lớn [16]. Tuy nhiên, kênh GT vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp cận các khu vực nông thôn và các nhóm khách hàng truyền thống. Các thương hiệu nhỏ và nhà phân phối cần có chiến lược phù hợp để vừa duy trì sự hiện diện tại kênh GT, vừa tận dụng cơ hội từ kênh MT. Masan Consumer cho thấy sự thành công khi kết hợp cả hai kênh, với doanh thu kênh GT vẫn tăng trưởng mạnh mẽ [9].

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường đầy biến động này, các điểm bán lẻ truyền thống, bao gồm cả tạp hóa và siêu thị mini, cần tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm khách hàng. Điều này có thể bao gồm việc cải thiện cách trưng bày hàng hóa, đảm bảo sự sạch sẽ, bổ sung các mặt hàng tươi sống và thiết yếu theo nhu cầu địa phương, cũng như áp dụng các công cụ kỹ thuật số đơn giản để quản lý tồn kho và đơn hàng. Đối với các nhà phân phối, việc xây dựng mối quan hệ đối tác chặt chẽ với các điểm bán là yếu tố then chốt. Cung cấp các chương trình hỗ trợ bán hàng, đào tạo kiến thức sản phẩm và tư vấn chiến lược kinh doanh sẽ giúp nhà phân phối cùng phát triển với điểm bán. Các thương hiệu nhỏ có cơ hội tập trung vào các ngách thị trường hoặc phát triển các sản phẩm độc đáo mà các chuỗi lớn chưa phủ sóng hết. Việc tận dụng các nền tảng số để tiếp cận khách hàng và xây dựng cộng đồng người tiêu dùng trung thành cũng là một hướng đi tiềm năng.

5. Gợi ý hành động

Để thích ứng và phát triển trong bối cảnh mới, các nhà bán lẻ và nhà phân phối nên cân nhắc các hành động sau:

• Ưu tiên nhóm hàng thiết yếu và tươi sống: Đây là những mặt hàng có nhu cầu ổn định và mang lại doanh thu thường xuyên. Đặc biệt, chú trọng các sản phẩm địa phương, đặc sản vùng miền để tạo sự khác biệt.
• Tối ưu hóa trưng bày và khuyến mãi: Sắp xếp hàng hóa khoa học, dễ tìm kiếm, tạo các điểm nhấn thu hút sự chú ý. Áp dụng các chương trình khuyến mãi linh hoạt, phù hợp với từng nhóm khách hàng và thời điểm.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ (nếu có thể): Bắt đầu với những công cụ đơn giản như quản lý tồn kho bằng phần mềm, hoặc sử dụng các nền tảng mạng xã hội để tương tác với khách hàng và thông báo các chương trình khuyến mãi.