Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường marketing online cho các cửa hàng nhỏ tại Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ, đặc biệt là sự lên ngôi của các nền tảng video ngắn và livestream. TikTok Shop, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đã trở thành một động lực chính của social commerce, thậm chí còn cạnh tranh trực tiếp với các sàn TMĐT truyền thống. Theo các báo cáo mới nhất, TikTok Shop được dự báo đạt doanh thu hơn 20 tỷ USD toàn cầu trong năm 2026, và tại Việt Nam, nền tảng này đã chiếm gần 40% thị phần. Hành vi người tiêu dùng đang thay đổi theo hướng "xem là mua", tích hợp mua sắm ngay trong lúc giải trí, làm cho TikTok trở thành một "trung tâm mua sắm" thực thụ. Gần 50% người dùng mạng xã hội tại Mỹ dự kiến sẽ mua hàng trên TikTok trong năm 2026, và tại Đông Nam Á, xu hướng này còn rõ nét hơn. Các sản phẩm giá phải chăng, dễ mua theo cảm hứng và có tính "trend" cao đang chiếm ưu thế trên nền tảng này.

Bên cạnh TikTok, Facebook vẫn giữ vững vị thế là một nền tảng marketing quan trọng với hệ sinh thái đa dạng bao gồm Marketplace, Group, và Fanpage. Facebook Reels và YouTube Shorts cũng đang nhanh chóng thu hút người dùng với định dạng video ngắn tương tự TikTok. Zalo, với lợi thế về tính định danh và hơn 75 triệu người dùng thường xuyên vào năm 2026, cũng trở thành một hệ sinh thái thương mại điện tử vững chắc tại Việt Nam, cung cấp bộ công cụ mạnh mẽ từ Zalo OA đến Zalo Video, cùng với Zalo Ads cho các chiến dịch quảng cáo tối ưu chi phí. Các công cụ marketing tự động trên Zalo cũng đang phát triển mạnh mẽ để hỗ trợ người bán trong việc kết bạn, nhắn tin và chăm sóc khách hàng.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự thay đổi này có tác động sâu sắc đến toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ FMCG. Đối với các nhà phân phối và chủ điểm bán lẻ truyền thống (GT), việc không nắm bắt các xu hướng marketing online mới này có thể dẫn đến mất thị phần vào tay các đối thủ nhanh nhạy hơn. Người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ Gen Z, ngày càng dành nhiều thời gian trên các nền tảng mạng xã hội và có xu hướng mua sắm trực tiếp từ các nội dung giải trí. Điều này đòi hỏi các điểm bán lẻ phải thay đổi cách tiếp cận khách hàng, từ việc chỉ trưng bày sản phẩm tại cửa hàng sang việc chủ động hiện diện và tương tác trên các kênh online.

Đối với thương hiệu nhỏ, đây là cơ hội vàng để tiếp cận khách hàng với chi phí thấp hơn so với quảng cáo truyền thống. Khả năng tạo nội dung sáng tạo, viral trên TikTok, Facebook, hoặc xây dựng cộng đồng trên Zalo có thể giúp các thương hiệu nhỏ cạnh tranh sòng phẳng với các ông lớn. Tuy nhiên, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên các nền tảng này cũng đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc về nội dung và chiến lược.

Thương mại điện tử nói chung đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, với doanh thu ngày đôi 6/6/2026 được dự báo vượt 6.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, số lượng đơn hàng có thể giảm nhẹ, trong khi giá trị đơn hàng trung bình (AOV) lại tăng trưởng vượt bậc. Điều này cho thấy người tiêu dùng đang có xu hướng lựa chọn sản phẩm có giá trị cao hơn, mua theo combo hoặc ưu tiên thương hiệu uy tín, thay vì chỉ chạy theo số lượng đơn hàng nhỏ lẻ.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh bán lẻ truyền thống (GT) đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các kênh bán hàng online. Các cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini cần phải thích nghi nhanh chóng. Những điểm bán nào không có sự hiện diện online hoặc không tận dụng hiệu quả các công cụ marketing số sẽ có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.

TikTok Shop đang tạo ra một làn sóng mới, nơi các sản phẩm giá cả phải chăng, có tính xu hướng cao dễ dàng tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng. Điều này có thể tạo lợi thế cho các nhà bán lẻ có khả năng nhập và phân phối nhanh các mặt hàng "hot" trên TikTok. Ngược lại, các nhà bán lẻ truyền thống có thể bị ép giá hoặc mất khách vào tay các kênh bán hàng online nếu không có chiến lược phù hợp.

Facebook vẫn là kênh mạnh cho các sản phẩm cần tư vấn và có tệp khách hàng trung thành. Các cửa hàng có thể tận dụng Group và Fanpage để xây dựng cộng đồng, chăm sóc khách hàng. Zalo, với tính cá nhân hóa cao, phù hợp để duy trì mối quan hệ 1-1 và bán các sản phẩm cần sự tin tưởng.

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội lớn để đột phá nếu họ đầu tư vào nội dung sáng tạo và chiến lược marketing online bài bản trên các nền tảng này. Các nhà phân phối cần chuẩn bị nguồn hàng đa dạng, bắt kịp xu hướng để cung cấp cho các điểm bán lẻ, đồng thời có thể hỗ trợ điểm bán trong việc xây dựng kênh bán hàng online.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường đầy biến động này, các nhà bán lẻ, đặc biệt là các cửa hàng nhỏ và siêu thị mini, cần nhìn nhận marketing online không còn là một lựa chọn mà là yếu tố sống còn. Việc bỏ qua các nền tảng như TikTok, Facebook, Zalo đồng nghĩa với việc bỏ lỡ một lượng lớn khách hàng tiềm năng.

Đối với các điểm bán lẻ (Chủ tạp hóa, chủ siêu thị mini):

• Bắt buộc phải có mặt trên các nền tảng số: Ít nhất là một trang Facebook/Zalo hoặc một kênh TikTok cơ bản để giới thiệu sản phẩm, cửa hàng và tương tác với khách hàng.
• Tận dụng video ngắn và livestream: Đây là xu hướng chủ đạo. Hãy thử quay các video giới thiệu sản phẩm mới, mẹo vặt, hoặc các phiên livestream bán hàng với ưu đãi hấp dẫn. Không cần cầu kỳ, chỉ cần sự chân thật và gần gũi.
• Xây dựng cộng đồng: Tương tác thường xuyên với khách hàng qua bình luận, tin nhắn. Tổ chức các mini game, minigame để tăng tương tác và gắn kết.
• Hiểu rõ khách hàng mục tiêu: Mỗi nền tảng có tệp khách hàng khác nhau. Hãy xác định khách hàng chính của bạn và tập trung vào nền tảng mà họ sử dụng nhiều nhất.
• Tận dụng các công cụ hỗ trợ: Zalo Ads, Facebook Ads có thể giúp bạn tiếp cận khách hàng mục tiêu hiệu quả hơn với ngân sách linh hoạt.

Đối với Nhà phân phối (NPP):

• Nắm bắt xu hướng hàng hóa: Luôn cập nhật các sản phẩm đang "hot" trên TikTok, Facebook để có nguồn hàng cung ứng kịp thời cho các điểm bán.
• Hỗ trợ điểm bán xây dựng kênh online: Cung cấp tài liệu, hướng dẫn cơ bản hoặc thậm chí là các buổi đào tạo nhỏ về marketing online cho các chủ điểm bán lẻ.
• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng: Đảm bảo khả năng giao hàng nhanh chóng, đặc biệt khi các điểm bán lẻ đẩy mạnh bán hàng online.

Cơ hội cho Thương hiệu nhỏ:

• Tập trung vào nội dung sáng tạo và độc đáo: Tạo ra những video, bài đăng thu hút, mang tính giải trí hoặc cung cấp giá trị cho người xem.
• Hợp tác với KOL/KOC: Tìm kiếm những người có ảnh hưởng phù hợp để quảng bá sản phẩm.
• Tận dụng các gói hỗ trợ từ nền tảng: TikTok Shop, Facebook thường có các chương trình hỗ trợ nhà bán hàng mới hoặc các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Gợi ý hành động

Để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua marketing online, các nhà bán lẻ và nhà phân phối cần hành động ngay hôm nay:

• Ưu tiên phát triển nội dung video ngắn và livestream: Dành thời gian quay các video giới thiệu sản phẩm, mẹo sử dụng, hoặc các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Bắt đầu với các phiên livestream đơn giản trên Facebook hoặc TikTok vào khung giờ cao điểm.
• Tối ưu hóa hiển thị trên các nền tảng: Đảm bảo thông tin cửa hàng, sản phẩm trên Fanpage, Zalo OA, hoặc kênh TikTok được cập nhật đầy đủ, chuyên nghiệp và có hình ảnh/video bắt mắt.
• Tích cực tương tác và xây dựng cộng đồng: Phản hồi nhanh chóng các bình luận, tin nhắn của khách hàng. Tổ chức các minigame nhỏ để tăng tương tác và gắn kết.