Thị trường bán lẻ Việt Nam 2026: Siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi bùng nổ, kênh GT đối mặt thách thức

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các mô hình bán lẻ hiện đại, đặc biệt là siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi. Theo số liệu thống kê, tính đến đầu năm 2026, cả nước có khoảng 9.700 điểm bán thuộc phân khúc này, chiếm ưu thế áp đảo so với các mô hình bán lẻ truyền thống. Các chuỗi lớn như WinMart+ và Bách Hóa Xanh đang tích cực mở rộng mạng lưới, với kế hoạch mở mới hàng nghìn cửa hàng trong năm 2026, tập trung vào cả khu vực thành thị và nông thôn. WinCommerce, với chuỗi WinMart+, đã đạt hơn 4.500 cửa hàng, trong khi Bách Hóa Xanh cũng tiến sát mốc 2.800 cửa hàng. Sự tăng trưởng này cho thấy chiến lược "đưa siêu thị về gần nhà" đang ngày càng được người tiêu dùng đón nhận. Bên cạnh đó, các thương hiệu quốc tế như GS25 (Hàn Quốc) và 7-Eleven (Nhật Bản) cũng đang đẩy mạnh "Bắc tiến", mở rộng điểm bán tại các tỉnh thành chiến lược, đặc biệt là Hà Nội. Sự xuất hiện của Ohmee, một thương hiệu đến từ Trung Quốc với tham vọng nhượng quyền, hứa hẹn sẽ tạo thêm những biến số mới cho thị trường. Tổng doanh thu bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 3.889,5 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sự phục hồi và tăng trưởng ấn tượng của ngành bán lẻ.

Đáng chú ý, Chính phủ đang có những định hướng thúc đẩy phát triển thị trường nội địa thông qua các chính sách như Nghị quyết 88, khuyến khích việc đưa siêu thị nhỏ, ki-ốt bán hàng tự động, cửa hàng tiện lợi vào các chợ quy mô lớn, đồng thời nâng cấp hạ tầng chợ truyền thống và ứng dụng công nghệ số.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống bán lẻ hiện đại, đặc biệt là siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi, mang ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ FMCG. Thứ nhất, nó phản ánh sự thay đổi trong thói quen mua sắm của người tiêu dùng, những người ngày càng ưu tiên sự tiện lợi, nhanh chóng và gần nhà. Điều này tạo áp lực cạnh tranh lớn lên các kênh bán lẻ truyền thống như tiệm tạp hóa. Thứ hai, sự mở rộng của các chuỗi bán lẻ hiện đại giúp tiếp cận sâu hơn đến các khu vực nông thôn, nơi tỷ lệ thâm nhập của bán lẻ hiện đại còn thấp, mở ra tiềm năng tăng trưởng mới.

Đối với các nhà phân phối, sự phát triển này đòi hỏi họ phải có chiến lược linh hoạt để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của các điểm bán lẻ hiện đại, từ yêu cầu về danh mục sản phẩm, tần suất giao hàng đến các chương trình hỗ trợ bán hàng. Các thương hiệu nhỏ cũng có cơ hội tìm kiếm kênh phân phối mới thông qua các chuỗi bán lẻ này, tuy nhiên, họ cần chuẩn bị sản phẩm chất lượng và chiến lược tiếp thị phù hợp để cạnh tranh với các thương hiệu lớn đã có chỗ đứng vững chắc. Sự tăng trưởng 11,2% của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy sức mua nội địa đang phục hồi mạnh mẽ, là tín hiệu tích cực cho toàn ngành.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (General Trade - kênh truyền thống), bao gồm các cửa hàng tạp hóa, đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng tăng. Sự tiện lợi và đa dạng sản phẩm của các siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi khiến nhiều người tiêu dùng, đặc biệt là ở khu vực đô thị, chuyển dịch thói quen mua sắm. Tuy nhiên, kênh GT vẫn giữ vai trò quan trọng ở các khu vực dân cư có mật độ cao, nơi các cửa hàng tạp hóa đã ăn sâu vào đời sống sinh hoạt của người dân. Họ có lợi thế về mối quan hệ gần gũi với khách hàng và khả năng đáp ứng các nhu cầu tức thời.

Trong khi đó, kênh MT (Modern Trade - kênh hiện đại), bao gồm các chuỗi siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini, đang hưởng lợi lớn từ xu hướng này. Các chuỗi lớn như WinMart+, Bách Hóa Xanh, Circle K, 7-Eleven, GS25 đang liên tục mở rộng quy mô và địa bàn hoạt động. Sự cạnh tranh giữa các chuỗi này ngày càng khốc liệt, dẫn đến việc họ có sức mạnh đàm phán lớn hơn với các nhà cung cấp và thương hiệu. Các thương hiệu nhỏ có thể gặp khó khăn hơn trong việc đưa sản phẩm vào các kênh MT do yêu cầu khắt khe về sản lượng, chất lượng và chiết khấu. Ngược lại, các thương hiệu lớn, có tiềm lực tài chính mạnh mẽ sẽ có lợi thế lớn trong việc chiếm lĩnh không gian kệ và thu hút sự chú ý của người tiêu dùng. Sự xuất hiện của Ohmee, một thương hiệu từ Trung Quốc, với mô hình nhượng quyền, có thể tạo ra một làn sóng mở rộng mới, mang đến cả cơ hội và thách thức cho các nhà bán lẻ và nhà phân phối hiện tại.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trước bối cảnh thị trường bán lẻ hiện đại đang phát triển mạnh mẽ, các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (GT) cần có những bước đi chiến lược để thích ứng và phát triển. Đối với các điểm bán lẻ truyền thống (tạp hóa, cửa hàng mini):

• Tối ưu hóa không gian và trưng bày sản phẩm: Tập trung vào việc trưng bày các mặt hàng bán chạy, sản phẩm theo mùa vụ và các mặt hàng thiết yếu. Cân nhắc sắp xếp lại quầy kệ để tạo sự thông thoáng và thu hút khách hàng.
• Nâng cao trải nghiệm khách hàng: Xây dựng mối quan hệ thân thiết với khách hàng, cung cấp dịch vụ cá nhân hóa và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Việc thanh toán không tiền mặt, đặc biệt là qua các ví điện tử như MoMo, đang trở thành xu hướng và cần được tích hợp.
• Đa dạng hóa sản phẩm thiết yếu và tiện lợi: Bên cạnh các mặt hàng truyền thống, cân nhắc bổ sung các sản phẩm ăn liền, đồ uống giải khát, các mặt hàng chăm sóc cá nhân tiện dụng để đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh của khách hàng.
• Ứng dụng công nghệ số: Sử dụng các công cụ quản lý bán hàng đơn giản, quản lý tồn kho để tối ưu hóa hoạt động.

Đối với các nhà phân phối (NPP):

• Xây dựng danh mục sản phẩm đa dạng và phù hợp: Nghiên cứu kỹ nhu cầu của từng kênh bán lẻ (GT và MT) để có danh mục sản phẩm phù hợp. Tập trung vào các nhóm hàng có nhu cầu cao và biên lợi nhuận tốt.
• Tăng cường dịch vụ hỗ trợ điểm bán: Cung cấp các chương trình hỗ trợ bán hàng, tư vấn trưng bày, đào tạo nhân viên bán hàng cho các điểm bán lẻ.
• Tối ưu hóa logistics và chuỗi cung ứng: Đảm bảo nguồn hàng ổn định, giao hàng nhanh chóng và hiệu quả, đặc biệt khi các chuỗi bán lẻ hiện đại ngày càng yêu cầu cao về tần suất và thời gian giao hàng.
• Đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi bán lẻ hiện đại: Xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với các chuỗi siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi để mở rộng kênh phân phối và tăng doanh số.

Đối với các thương hiệu nhỏ:

• Tập trung vào chất lượng và sự khác biệt: Tạo ra những sản phẩm có chất lượng vượt trội, độc đáo và đáp ứng đúng nhu cầu của một phân khúc khách hàng nhất định.
• Xây dựng thương hiệu mạnh mẽ: Đầu tư vào các hoạt động marketing và truyền thông để nâng cao nhận diện thương hiệu và tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng.
• Tìm kiếm kênh phân phối phù hợp: Cân nhắc hợp tác với các nhà phân phối có kinh nghiệm hoặc trực tiếp tiếp cận các chuỗi bán lẻ hiện đại có chính sách hỗ trợ cho các thương hiệu mới.

Gợi ý hành động

Dựa trên phân tích thị trường, LYHU xin đưa ra các gợi ý hành động thiết thực cho các nhà bán lẻ và nhà phân phối:

• Ưu tiên nhóm hàng thiết yếu và tiện lợi: Tập trung đẩy mạnh kinh doanh các mặt hàng FMCG thiết yếu như thực phẩm tươi sống, đồ uống, đồ ăn vặt, các sản phẩm chăm sóc cá nhân có tính tiện dụng cao. Đây là nhóm hàng có sức cầu ổn định và luôn được người tiêu dùng ưu tiên.
• Tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm tại điểm bán: Cải thiện cách trưng bày hàng hóa, đảm bảo sự sạch sẽ, gọn gàng. Tích hợp các phương thức thanh toán hiện đại, bao gồm ví điện tử, để mang lại sự tiện lợi tối đa cho khách hàng.
• Xây dựng mối quan hệ đối tác chặt chẽ với nhà phân phối: Các nhà bán lẻ nên chủ động làm việc với nhà phân phối để có nguồn hàng ổn định, giá cả cạnh tranh và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn.