Xu hướng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số định hình lại thị trường FMCG Việt Nam

1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường FMCG Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ, được định hình bởi hai xu hướng chính: tiêu dùng xanh và chuyển đổi số. Theo đó, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng, thân thiện với môi trường và được sản xuất theo quy trình bền vững. Nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm này tăng trung bình 15%/năm, và doanh số nhóm hàng "xanh" tại các hệ thống bán lẻ hiện đại tăng từ 40-60% trong các chiến dịch truyền thông lớn. Song song đó, thương mại điện tử và các nền tảng số đang thay đổi toàn diện phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận khách hàng. Doanh thu bán lẻ trực tuyến năm 2025 ước đạt 31-32 tỷ USD, tăng khoảng 25-26% so với năm trước, với các sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki ghi nhận doanh số tăng trưởng mạnh mẽ, trung bình mỗi ngày người tiêu dùng chi khoảng 1.611 tỷ đồng. Xu hướng mua sắm online không chỉ dừng lại ở các mặt hàng giá trị nhỏ mà còn dịch chuyển sang nhóm hàng cồng kềnh, giá trị cao. Niềm tin của người tiêu dùng vào các sản phẩm xanh ngày càng được củng cố, với 86% người được khảo sát sẵn sàng chi thêm 5-10% để mua sản phẩm xanh. Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm và sự minh bạch về nguồn gốc, quy trình sản xuất là yếu tố then chốt quyết định hành vi tiêu dùng, thay vì chỉ chạy theo các chiêu trò marketing hay giá rẻ.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Sự chuyển dịch này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các doanh nghiệp FMCG phải đổi mới chiến lược kinh doanh. Việc tập trung vào sản xuất bền vững, giảm phát thải, sử dụng bao bì tái chế và tăng cường truy xuất nguồn gốc sản phẩm không còn là lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn để duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đối với nhà phân phối và điểm bán lẻ, việc nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới sẽ giúp tối ưu hóa danh mục sản phẩm, tập trung vào các mặt hàng có tiềm năng tăng trưởng và đáp ứng đúng nhu cầu của khách hàng. Chuyển đổi số cũng mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng đa kênh, nâng cao trải nghiệm mua sắm và tối ưu hóa vận hành. Các doanh nghiệp chậm chân trong việc thích ứng với "chuyển đổi kép" này có nguy cơ "tụt hậu kép", mất lợi thế cạnh tranh và bị bỏ lại phía sau.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (General Trade - kênh truyền thống như tạp hóa, chợ) sẽ cần có sự điều chỉnh về danh mục hàng hóa, ưu tiên các sản phẩm "xanh", có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng nhu cầu sức khỏe. Các nhà phân phối cần tập trung vào việc cung cấp các sản phẩm này, đồng thời hỗ trợ các điểm bán lẻ truyền thống trong việc trưng bày và tư vấn. Các thương hiệu nhỏ có thể tìm thấy cơ hội nếu tập trung vào các sản phẩm ngách, đáp ứng tiêu chí xanh và bền vững, đồng thời xây dựng câu chuyện thương hiệu minh bạch. Kênh MT (Modern Trade - kênh hiện đại như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, siêu thị lớn) có lợi thế trong việc trưng bày và quảng bá các sản phẩm xanh, cũng như tích hợp các giải pháp công nghệ để nâng cao trải nghiệm khách hàng. Các chuỗi bán lẻ lớn cần đẩy mạnh việc phát triển nhãn hàng riêng (private label) theo hướng bền vững và minh bạch. Tuy nhiên, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên các sàn thương mại điện tử cũng đặt áp lực lên các điểm bán lẻ truyền thống và siêu thị mini, buộc họ phải tìm cách gia tăng giá trị dịch vụ và trải nghiệm khách hàng.

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Với vai trò là nền tảng phân phối sỉ hàng tiêu dùng nhanh hàng đầu Việt Nam, LYHU nhận thấy rõ sự dịch chuyển trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Chúng tôi chủ động hợp tác với các nhà sản xuất chú trọng yếu tố bền vững và truy xuất nguồn gốc để mang đến các sản phẩm "xanh" chất lượng cho đối tác phân phối và điểm bán lẻ. Đối với các chủ tạp hóa, siêu thị mini, đây là thời điểm vàng để tái cơ cấu danh mục hàng hóa. Hãy mạnh dạn nhập các sản phẩm có chứng nhận "xanh", hữu cơ, hoặc có câu chuyện về nguồn gốc rõ ràng. Ưu tiên trưng bày các sản phẩm này ở vị trí dễ thấy, kèm theo thông tin minh bạch. Đối với các nhà phân phối, cần xây dựng bộ giải pháp hỗ trợ điểm bán lẻ về sản phẩm "xanh", cung cấp thông tin đào tạo và tư vấn về xu hướng thị trường. Đồng thời, khai thác tối đa các nền tảng số để quản lý đơn hàng, tối ưu hóa logistics và tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn. Các thương hiệu nhỏ, hãy tập trung vào chất lượng và câu chuyện sản phẩm, xây dựng lòng tin với người tiêu dùng bằng sự minh bạch. Tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, tận dụng kênh online để tiếp cận khách hàng.

5. Gợi ý hành động

• Ưu tiên nhóm hàng "xanh" và có chứng nhận bền vững: Tập trung vào các sản phẩm hữu cơ, ít chế biến, bao bì thân thiện môi trường, có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
• Nâng cao trải nghiệm khách hàng đa kênh: Tích hợp bán hàng online và offline, cung cấp thông tin sản phẩm minh bạch, cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm và dịch vụ chăm sóc khách hàng.