Xu hướng tiêu dùng 2026: Người Việt ưu tiên chất lượng, sự an tâm và giá trị thực

Chào các nhà phân phối, chủ tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống!

Thị trường FMCG Việt Nam đang chứng kiến những chuyển dịch mạnh mẽ trong hành vi và xu hướng tiêu dùng. Với vai trò là nền tảng phân phối sỉ hàng tiêu dùng nhanh hàng đầu, LYHU xin gửi đến quý vị bài phân tích chuyên sâu về những thay đổi quan trọng nhất trong năm 2026, giúp quý vị nắm bắt cơ hội và đưa ra chiến lược kinh doanh hiệu quả.

Chuyện gì đang xảy ra?

Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn mới trong hành vi tiêu dùng của người Việt, với sự ưu tiên rõ rệt cho chất lượng, sự an tâm và giá trị thực thay vì chỉ chạy theo giá rẻ hay các chương trình khuyến mãi chớp nhoáng. Các báo cáo gần đây chỉ ra rằng, người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn trong chi tiêu, họ cân nhắc kỹ lưỡng hơn trước mỗi quyết định mua sắm, đặc biệt là đối với các mặt hàng thiết yếu và thực phẩm. Xu hướng này thể hiện qua việc 86% người tiêu dùng sẵn sàng chi trả thêm 5-10% cho các sản phẩm xanh, có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo các tiêu chuẩn chất lượng cao . An toàn, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận chất lượng là những yếu tố hàng đầu khi lựa chọn thực phẩm . Thậm chí, trên các sàn thương mại điện tử, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên mua sắm tại các gian hàng chính hãng và sẵn sàng chi trả cao hơn để đảm bảo chất lượng và độ tin cậy .

Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng có kiểm soát (Mindful Spending) ngày càng lan rộng . Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn chú trọng đến việc quản lý tài chính cá nhân, tránh các khoản chi không thiết yếu và theo dõi chặt chẽ dòng tiền . Điều này cũng thúc đẩy sự phát triển của các hình thức thanh toán linh hoạt như "trả sau", nhưng được sử dụng một cách có chọn lọc và có trách nhiệm hơn .

Một xu hướng quan trọng khác là sự gia tăng nhận thức về bền vững và trách nhiệm môi trường, xã hội. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với cộng đồng và môi trường, xem đây là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp . Các sản phẩm xanh, có chứng nhận bền vững và quy trình sản xuất minh bạch đang nhận được sự quan tâm đặc biệt .

Về kênh mua sắm, xu hướng "đi chợ online" ngày càng phổ biến, không chỉ dừng lại ở nhóm trẻ mà đã lan sang cả nhóm trung niên. Sự tiện lợi, khả năng so sánh giá, tiếp cận thông tin minh bạch và thời tiết nắng nóng là những yếu tố thúc đẩy xu hướng này . Các nền tảng thương mại điện tử, các ứng dụng mua sắm của chuỗi bán lẻ hiện đại đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, với 80% người mua online ưu tiên các sàn TMĐT lớn và 63% xem livestream bán hàng .

Trong lĩnh vực ẩm thực, xu hướng "ăn vì sức khỏe" thay vì "ăn cho no" đang lên ngôi. Người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm giàu dinh dưỡng, ít đường, ít chất béo, có nguồn gốc thực vật và có lợi cho sức khỏe tổng thể . Thực phẩm tự nhiên, ít chế biến và có nhãn "clean label" cũng được ưa chuộng .

Vì sao điều này quan trọng?

Những thay đổi trong hành vi người tiêu dùng này có tác động sâu sắc đến toàn bộ chuỗi cung ứng FMCG. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, việc hiểu rõ và thích ứng nhanh chóng là yếu tố sống còn. Ưu tiên chất lượng và sự an tâm đồng nghĩa với việc các sản phẩm giá rẻ, kém chất lượng sẽ khó cạnh tranh. Sự dịch chuyển sang tiêu dùng có kiểm soát yêu cầu các nhà bán lẻ phải cung cấp thông tin minh bạch về sản phẩm, giá cả và các chương trình khuyến mãi, tránh tạo áp lực chi tiêu không cần thiết cho khách hàng.

Việc người tiêu dùng quan tâm đến tính bền vững và trách nhiệm xã hội mở ra cơ hội cho các thương hiệu và sản phẩm có chứng nhận xanh, thân thiện môi trường. Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi các doanh nghiệp phải đầu tư vào quy trình sản xuất và chuỗi cung ứng bền vững, minh bạch hơn.

Sự bùng nổ của kênh mua sắm online và các nền tảng số đòi hỏi các điểm bán lẻ truyền thống (GT) phải có chiến lược kết hợp hiệu quả giữa bán hàng trực tiếp và trực tuyến (omnichannel). Các nhà phân phối cần có khả năng cung cấp dữ liệu và hỗ trợ các điểm bán nhỏ trong việc xây dựng hiện diện trên các kênh số. Đồng thời, việc tập trung vào sức khỏe và dinh dưỡng trong ngành thực phẩm yêu cầu các nhà bán lẻ phải tái cấu trúc danh mục sản phẩm, ưu tiên các mặt hàng tốt cho sức khỏe, có nguồn gốc rõ ràng.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (Truyền thống - Tạp hóa, siêu thị mini):

• Cơ hội: Các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini có lợi thế về sự gần gũi, quen thuộc và khả năng cung cấp các sản phẩm thiết yếu, địa phương. Nếu tập trung vào việc cung cấp các mặt hàng có nguồn gốc rõ ràng, sản phẩm chất lượng tốt với mức giá hợp lý, các điểm bán này có thể thu hút nhóm khách hàng ưu tiên sự an tâm và giá trị thực. Việc tư vấn trực tiếp cho khách hàng về các sản phẩm tốt cho sức khỏe cũng là một lợi thế.
• Thách thức: Cần cập nhật danh mục hàng hóa để đáp ứng xu hướng sức khỏe và bền vững. Khó cạnh tranh về giá và sự tiện lợi so với các kênh hiện đại và TMĐT nếu không có chiến lược phù hợp.

Kênh MT (Hiện đại - Siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện lợi):

• Cơ hội: Các chuỗi bán lẻ hiện đại có lợi thế về quy mô, khả năng tiếp cận các thương hiệu lớn và đầu tư vào trải nghiệm mua sắm đa kênh. Họ có thể dễ dàng giới thiệu các sản phẩm mới, sản phẩm theo xu hướng sức khỏe, bền vững và tận dụng các chương trình khuyến mãi để thu hút khách hàng. Các chuỗi cũng có thể phát triển nhãn hàng riêng với các tiêu chí chất lượng và an toàn cao.
• Thách thức: Chi phí vận hành cao, áp lực cạnh tranh từ TMĐT và các điểm bán GT linh hoạt. Cần liên tục đổi mới để giữ chân khách hàng trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng kỹ tính.

Nhà phân phối:

• Cơ hội: Có thể trở thành cầu nối quan trọng, giúp các thương hiệu nhỏ có sản phẩm chất lượng, đáp ứng xu hướng mới tiếp cận thị trường. Cung cấp giải pháp logistics và hỗ trợ điểm bán xây dựng kênh bán hàng đa dạng.
• Thách thức: Phải liên tục đánh giá và tái cấu trúc danh mục sản phẩm, ưu tiên các nhãn hàng có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng, có yếu tố bền vững. Cần đầu tư vào công nghệ để quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả và cung cấp dữ liệu cho các điểm bán.

LYHU - Góc nhìn thực chiến

Thị trường FMCG năm 2026 đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao. Đối với các điểm bán lẻ truyền thống, chìa khóa thành công nằm ở việc xây dựng niềm tin và giá trị. Hãy tập trung vào việc cung cấp các sản phẩm chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng, đặc biệt là các mặt hàng phục vụ xu hướng sức khỏe và bền vững. Đừng ngại đầu tư vào cách trưng bày sản phẩm sao cho bắt mắt, dễ tiếp cận, và cung cấp thông tin đầy đủ cho khách hàng.

Đối với nhà phân phối, việc tái cấu trúc danh mục là vô cùng quan trọng. Ưu tiên các nhãn hàng có câu chuyện rõ ràng về chất lượng, an toàn, và bền vững. Hãy xem xét việc hợp tác với các nhà sản xuất nhỏ, các thương hiệu địa phương có sản phẩm độc đáo, đáp ứng nhu cầu thị trường ngách. Đồng thời, đầu tư vào công nghệ để tối ưu hóa quy trình vận hành, cung cấp dịch vụ hỗ trợ điểm bán tốt hơn, ví dụ như các công cụ quản lý tồn kho, dự báo bán hàng.

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội rất lớn nếu họ có thể chứng minh được sự khác biệt và giá trị cốt lõi. Tập trung vào một ngách sản phẩm cụ thể, xây dựng câu chuyện thương hiệu minh bạch về nguồn gốc, quy trình sản xuất, và cam kết về sức khỏe, môi trường. Livestream, mạng xã hội và các nền tảng số sẽ là công cụ đắc lực để tiếp cận và xây dựng cộng đồng khách hàng trung thành.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên ngành hàng sức khỏe và bền vững: Tập trung nhập và trưng bày các sản phẩm hữu cơ, sản phẩm có chứng nhận xanh, thực phẩm ít chế biến, giàu dinh dưỡng (protein thực vật, ngũ cốc nguyên hạt, rau củ quả tươi).
• Tăng cường minh bạch thông tin sản phẩm: Đảm bảo thông tin về nguồn gốc, thành phần, chứng nhận chất lượng được hiển thị rõ ràng trên bao bì và tại điểm bán.
• Khuyến khích bán hàng đa kênh: Nếu có thể, hãy xây dựng kênh bán hàng online đơn giản (ví dụ: qua Facebook, Zalo, hoặc các sàn TMĐT nhỏ) để tiếp cận thêm khách hàng, đồng thời tối ưu hóa việc trưng bày và tư vấn tại cửa hàng vật lý.